با فرا رسیدن ماههای محرم و صفر و نزدیک شدن به ایام زیارت اربعین بر آن شدیم تا در این مطلب به احکام زیارت اربعین (استفتائات آیت الله خامنهای) بپردازیم. امید اینکه برای زائران حضرت و کسانی که قدم در مسیر مشایه میگذارند، مفید بوده باشد.
احکام زیارت اربعین
“نقل به مضمون با حفظ اصل سوال و جواب است”
- حکم اخذ روادید برای زیارت اربعین چیست؟
در هر حال رعایت قوانین و مقررات الزامی است. (در زمان درج این مطلب نیاز به اخذ روادید نیست و گذر از مرزهای زمینی و هوایی برای دو کشور آزاد است)
- ایام اربعین نزدیک است و فرصتی برای گرفتن پاسپورت نیست. آیا شخصی میتواند با گذرنامه برادر خود که رضایت دارد به زیارت برود؟ این زیارت منع شرعی دارد؟
در هر حال رعایت قوانین الزامی است و تخلف از آن جایز نمی باشد.
- مشاهده شده در ایام اربعین یا غیر آن، زائران برای خرید ارز از صرافیهای غیر مجاز اقدام به خرید ارز می کنند. آیا خرید از صرافیهای غیر مجاز حرام است؟
این موضوع تابع قوانین مرتبط است.
- سفر برای طلاب و دانشجوها در ایام تحصیل اشکال دارد؟
این موضوع نیز تابع قوانین خواهد بود.
- با توجه به سفارشات ائمه علیهم السلام و ثواب زیارت اربعین، مادر 65 ساله اینجانب به سفر زیارت اربعین علاقمند است. ولی از آنجا که ایشان اخیرا بیمار بودند به سبب ضعف جسمی و به علت وجود احتمال برگشت بیماری و سخت تر شدن بیماری در صورت عود آن، پزشکان ایشان را از این سفر منع نمودند. حکم سفرشان چیست؟
اگر ضرر قابل توجهی برایشان داشته باشد، جایز نخواهد بود.
- من دانشجوی ترم آخر دانشگاه هستم، دوست دارم برا اربعین به کربلا بروم. بدون شک پدر من به علت شلوغ بودن در حین اربعین و بعضی مسائل دیگر اجازه نمی دهد، آیا می شود بدون اطلاع خانواده به سفر رفت و در حین سفر به آن ها اطلاع داد؟
اخذ اجازه پدر واجب نمیباشد، اما نباید به شکلی عمل کنید که سبب اذیت ایشان شود.
- آیا شخصی که به خویشاوندان خود یا دوستانش بدهکار است می تواند به زیارت اربعین برود؟
اگر که وقت ادا کردن قرض نرسیده باشد و یا قرض دهنده به شما مهلت برای پرداخت قرض دهد، اشکالی ندارد. اگر که زمان ادای آن رسیده و بتوانید بدهی خود را بدهید و طلبکار هم قرض خود را مطالبه نماید، ابتدا قرض خود را پرداخت کند. همچنین اگر مکلف به قصد ترک واجب مانند نپرداختن قرضی که زمان آن رسیده است به سفر برود، نماز او تمام است؛؛ ولی اگر بدون قصد سفر می رود، اگر چه مستلزم ترک واجب میشود، نمازش شکسته است.
- خانمی هر سال در روز اربعین نذر پخت غذا دارد، او امسال تصمیم دارد پیاده روی اربعین را شرکت کند و روز اربعین در عراق است، تکلیف و چگونگی ادای نذر او چگونه است؟
اگر که صیغه نذر شرعی نخوانده باشد عمل به نذر واجب نیست، اما اگر صیغه نذر با مراعات شرایط شرعی خوانده شده است، باید همانطور که نذر نموده عمل کند و تخلف از آن جایز نخواهد بود.
- مقداری پول توسط مردم برای لیوان و چای و قند و … جهت برگزاری مراسم اربعین اهدا شده است که کمی از آن باقیمانده است. آیا این امکان وجود دارد که مقدار باقی مانده را برای برگزاری مراسم ابی عبد الله علیه السلام در طول سال مصرف کرد یا باید نگه داشته شود و برای مراسم اربعین سال آینده استفاده شود؟
این موضوع تابع رضایت اهدا کنندگان میباشد.
- آیا گرفتن وضو با آب معدنی که برای زائران اربعین نذر شده و مشخص نشده که برای خوردن است یا کار مشخص دیگر، و نذر عام زائران است، اشکال دارد؟
در فرض سوال جایز نخواهد بود، جز اینکه بداند مالک آب راضی است.
- آیا باید روز اربعین در کربلا حضور داشت یا اینکه روز قبل و پس از آن نیز ثواب اربعین را دارد؟
زیارت سیدالشهدا علیه السلام در هر وقت مستحب و ثواب عظیمی دارد اما ثواب زیارت در وقت خاص، مختص به انجام زیارت در همان زمان است. البته زیارت قبل یا بعد از آن به امید آن ثواب مخصوص، مانعی ندارد.
- مشرف شدن بانوان به مشاهد مقدس در وقت عادت ماهانه چه حکمی دارد؟
بنابر احتیاط واجب توقف زنانی که پریود هستند در حرم حضرات معصومین علیهم السلام یعنی زیر گنبد و رواقی که ضریح در آن قرار دارد، جایز نمیباشد. اما توقف کردن در رواقها و بخشهای متصل به حرم اگر که مسجد نباشد، اشکالی ندارد.
- آیا پوشیدن لباس مشکی تا روز اربعین امام حسین علیه السلام اشکال دارد؟ کراهت دارد؟
پوشیدن لباس مشکی در ایام عزاداری اهل بیت عصمت و طهارت (ع) به منظور تعظیم شعائر الهی و اظهار نمودن حزن و ناراحتی سبب ترتب ثواب الهی است.
- آیا کار کردن در روز اربعین امام حسین علیه السلام دارای اشکال است؟
فی النفسه دارای اشکال نیست.
- اسباب کشی کردن در ایام اربعین اشکال دارد؟ نوعی بی احترامی به شمار نمیرود؟
این کار فی نفسه دارای اشکال نیست.