یکی از سوالاتی که درباره واقعه جانگداز عاشورا در سرزمین کربلا پرسیده میشود این است: “در کربلا چند امام حضور داشتند؟”. آیا واقعا سه امام معصوم آن واقعه را درک کردهاند؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم: بله آن روز را سه امام معصوم علیهم السلام درک کردهاند. اولین امام، حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام بود. ایشان رهبر قیام عاشورا بود. سن ایشان در زمان حضور ۵۷ سال بود و در همان واقعه به شهادت رسید.
دومین معصوم، امام سجاد علیه السلام است که پسر امام حسین(ع) میباشد، طبق مستندات ایشان در زمان واقعه، ۲۳ تا ۲۵ سال یا ۲۹ سال سن داشتند (بر اساس مستندات تاریخی). حضور حضرت زین العابدین علیه السلام، طبق مستندات روایی و تاریخی حتمی است و همه مورخان بر این امر اتفاق نظر داشتند.
حضرت زین العابدین علیه السلام در روز عاشورا بنا بر مشیت الهی بیمار بودند و همین بیماری مانعی برای حضور ایشان در میدان نبرد حق علیه باطل و به اسارت گرفته شدن ایشان توسط لشکر عمر بن سعد و بنی امیه بود. اسارتی که سبب شد بنی امیه رسوا شود. زیرا هم ایشان خطبهای ایراد نمودند هم حضرت زینب سلام الله علیها با کلام نقض و کم نظیرشان پایههای کاخ معاویه را لرزاند و هر دو به حق بودن سپاه امام حسین (ع) را به گوش مردم رساندند.
علاوه بر این در بحارالأنوار از قول امام سجاد علیه السلام نقل شده که میفرماید: با امام حسین علیه السلام خارج شدیم … تا آنکه در روز شنبه، ۱۰ محرم الحرام سال ۶۱ پس از هجرت، پس از نماز ظهر به شکل مظلومانهای شهید شد.
حضور امام محمد باقر علیه السلام در کربلا مورد قبول مورخان اسلامی است. طبق آنچه که در کتب روایی و تاریخی آمده، ایشان در سال ۶۱ هجری قمری ۴ سال سن داشتند و تنها فرزند امام سجاد (ع) در آن دوران بودند.
در واقع روایتهای بسیاری درباره ولادت امام باقر علیه السلام پیش از واقعه کربلا وجود دارد. خود ایشان هم در جواب به سوال شخصی که پرسیده بود که آیا زمان امام حسین (ع) را درک کرده است یا نه؟ فرموده بودند که آن دوران را درک کردند و درباره حضور خود در کربلا گفته بودند که جد من امام حسین (ع) کشته شد در حالی که من چهار ساله بودم و کشته شدنشان را به یاد میآورم.
طبق روایات این چنینی حضور امام پنجم منعی نداشته و چون کودک بودند، بدون شک همراه خانواده خود بوده و با آنها زندگی میکرد و با آنان به سفر میرفت.
و به سبب آنکه کودک بودند کمتر شواهدی مبنی بر فعالیت و سخن گفتن ایشان در آن بازه زمانی وجود دارد که خب به دلیل وجود بزرگانی چون امام چهارم و عقیله بنی هاشم و خردسالی امام باقر علیه السلام امری کاملا طبیعی است.