بهترین زنان بهشت

«بهترین زنان بهشت، مریم دختر عمران، خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد و آسیه دختر مزاحم (همسر فرعون) می‌باشند». این کلام، نص صحیحی از پیامبر اکرم (ص) است که در کتب روایی تشیع و تسنن ذکر شده است. با ما باشید، در ادامه به معرفی این چهار بانوی بزرگوار و فضائل آن‌ها می‌پردازیم. فضائلی که آن‌ها را به این جایگاه رسانده است …

بهترین زنان بهشت

حضرت فاطمه (س)

او کوچک‌ترین و تنها فرزند باقی مانده برای پیامبر بود. مادرش حضرت خدیجه سلام الله علیها می‌باشد و زهرا لقب اوست. بنا بر قول مشهور میان اهل تشیع، پس از بعثت در شهر مکه به دنیا آمد. فاطمه (س) با علی بن ابی طالب در سال دوم هجری قمری ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه پسر و دو دختر بود. حضرت فاطمه (س) از دوست داشتنی ترین افراد در نزد رسول خدا (ص) بود …

و اما در فضیلت حضرت زهرا (س):

• بسیار دوست داشته شدن توسط پیامبر (س). در رفتار و کردار پیامبر خدا (ص) دوست داشتن فاطمه زهرا (س) کاملا نمایان بود. شاهد این سخن روایتی است که از ایشان نقل شده: فاطمه پاره تن من است، هر که او را شاد گرداند من را مسرور ساخته و هر که او را ناراحت نماید من را ناراحت کرده است. فاطمه عزیزترین فرد برای من است(فاطمةُ بَضْعَةٌ مِنّي ، مَن سَرَّها فقد سَرَّني ومَن ساءها فقد ساءني ، فاطمةُ أعزُّ النّاسِ علَيَّ[1]).
• سرور زنان عالم. در احادیثی مانند حدیث مورد بحثث که « بهترین زنان بهشت، مریم دختر عمران، خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد و آسیه دختر مزاحم (همسر فرعون) می‌باشند» احادیث دیگری وجود دارد که به برتری فاطمه سلام الله علیها اشاره دارند؛ مانند: « الحسنُ و الحسينُ خيرُ أهلِ الأرضِ بَعدي و بعدَ أبيهِما ، و اُمُّهُما أفضلُ نساءِ أهلِ الأرضِ[2]؛ حسن و حسین برترین مردم روی زمین می‌باشند و مادر آن‌ها برترین زنان زمین است»، « ابنَتي فاطمةُ سيّدةُ نِساءِ العالَمينَ[3]؛ دخترم فاطمه سرور زنان عالم است»، « فاطِمَةُ سَيِّدَةُ نِساءِ أهلِ الجَنَّةِ[4]؛ فاطمه سرور زنان اهل بهشت می‌باشد».
• راوی حدیث. حضرت فاطمه سلام الله علیها از راویان حدیث است. او احادیث بسیاری را از پیامبر اکرم (ص) نقل کرد.
• عصمت داشتن. حضرت فاطمه (س) معصوم بودند و از جمله دلایلی که برای این موضوع ارائه شده‌اند می‌توان به آیه تطهیر، حدیث بضعه (پاره تن من است) و احادیثی که بر عصمت اهل بیت علیهم السلام دلالت دارند مانند حدیث ثقلین و حدیث سفینه اشاره کرد. عصمت حضرت زهرا سلام الله علیها به گفته شیخ مفید مورد اجماع مسلمانان است و به باور علامه مجلسی مورد اتفاق شیعیان می‌باشد.

حضرت مریم (س)

او مریم دختر عمران است که ملقب به «مریم عذرا» است. او جزو برترین زنان جهان است. مریم مادر عیسی مسیح علیه السلام است. او کسی است که از در مسیر بارداری و ولادت حضرت عیسی (ع) سختی‌ها و مرارت‌های بسیار دید چرا که او همسری نداشت و به اذن خداوند بدون همسر باردار شد.

از فضائل حضرت مریم (س) می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برگزیده شده از سوی خدا. همانگونه که در آیه42 آل عمران آمده است خداوند مریم را برگزید و از تمامی آلودگی‌های ظاهری و باطنی پاک گردانید و بر بانوان عالم برتری داد. خداوند او را برای به دنیا آوردن پیامبر خود انتخاب کرد و او را با معجزه سخن گفتن عیسی در مهد از تهمت ناروا نجات داد.
• ثنا و ستایش او در قرآن. در قرآن کریم نه تنها سوره‌ای به نام مریم است بلکه خدای متعال در آیاتی مثل آیه 42 سوره آل عمران، آیه 74 سوره مائده و آیه 12 سوره تحریم به مدح و ستایش این بانوی بزرگوار پرداخته است.

حضرت خدیجه (س)

او ام المومنین، خدیجه بنت خویلد بن اسد بن عبدالعزی بن قصی بن کلاب سلام الله علیها است. کنیه او، ام قاسم است و از قبیله قریش می‌باشد. خدیجه سلام الله علیها اولین همسر رسول خدا (ص) و مادر حضرت فاطمه (س) است. او نخستین زن و در واقع نخستین کسی است که به پیامبر اکرم (ص) ایمان آورد. زیرا وقتی وحی بر پیامبر در کوه حرا نازل شد، پیامبر به سرعت به خانه خود و نزد خدیجه سلام الله علیها رفت و او را با خبر کرد. ام المومنین نیز به حرف‌های رسول الله (ص) ایمان آورد، عزمش را تقویت نمود و تا لحظه آخر پا به پای او ایستاد.

فضائل حضرت خدیجه (س) بسیار هستند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• شتاب کردن در ایمان به الله تعالی. همانا خدیجه سلام الله علیها در ایمان به خدا، حمایت از همسرش حضرت محمد (ص)، ایستادگی در کنار او و تلاش برای شناساندن اسلام و گسترش آن با جان و مالش در سخت‌ترین و تاریک‌ترین دوران که با آغاز دعوت به اسلام همراه بود، پیشتاز بود. پس او یکی از کامل‌ترین زنان دوران بود و این از کلام حضرت رسول (ص) درباره ایشان مشخص است به ویژه در حدیثی با این مضمون که خدیجه سلام الله علیها یکی از 4 زن برتر بهشت است.
• ارادت ویژه رسول خدا (ص) به ایشان نسبت به دیگر همسران. پیامبر خدا (ص) پیش از وفات حضرت خدیجه سلام الله علیها، با اینکه در آن دوران چند همسری امری عادی بود، همسر دیگری اختیار نکردند. پس از وفاتشان نیز همواره از ایشان تعریف می‌کردند چرا که نه تنها ایشان را بسیار دوست داشت بلکه خود حضرت خدیجه سلام الله علیها بانویی عاقل، متدین و سخاوتمند بود. جالب اینجا بود که همسران پیامبر در حالی که حضرت خدیجه (س) فوت شده بود به او حسادت می‌کردند. گفته شد یکی از حسودترین زنان نسبت به حضرت خدیجه (س)، عایشه بود. از او نقل شده که می گفت: حسادتی که به خدیجه داشتم، به هیچ یک از همسران پیامبر نداشتم؛ اگر چه او را هرگز ندیده بودم ولی رسول خدا (ص) از او بسیار یاد می کرد (ما غِرْتُ على أحد من نساء النبي -صلى الله عليه وسلم- ما غِرْتُ على خديجة -رضي الله عنها-، وما رأيتها قط، ولكن كان يُكثر ذِكْرَها …).
• سلامی به خدیجه از طرف خدا و جبرئیل. نقل شده که پیامبر خدا فرمودند: شبی که در معراج بودم، به وقت برگشت، جبرئیل به نزد من آمد؛ به او گفتم ای جبرئیل آیا خواسته‌ای داری؟ جبرئیل گفت: خواسته من این است که از طرف خدا و من به خدیجه سلام برسانی …

آسیه دختر مزاحم، همسر فرعون (س)

او آسیه بنت مزاحم، همسر فرعون ستمگر بود. زمانی که حقیقت برای آسیه آشکارشد، به فرعون کافر گشت و با او به مخالفت پرداخت. او با وجود مجازات فرعون، در ایمان به خدای متعال ثابت قدم ماند. خدای عز و جل از او برایمان مثالی آورد تا اهل ایمان و تفکر از داستان او و قدرت ایمانش درس بگیرند. همانگونه که خداوند در آیه 11 سوره تحریم فرمود: «و خدا برای اهل ایمان همسر فرعون را مثال زده است زمانی که گفت: پروردگارا! برایم در نزد خود خانه‌ای در بهشت بساز من را از فرعون و کردار او رهایی بخش و من را از مردم ظالم نجات ده».

از فضائل آسیه بنت مزاحم:

• دوری از دنیا و آنچه در آن بود. آسیه همسر فرعون فرمانروای مصر بود و دنیا زیر پای او قرار داشت. از جاه و مقام و سلطنت و کاخ‌ها گرفته تا خدم و حشم و هر آنچه که از خوردنی‌ها بود، برای او مهیا بود. اما او از تمامی این‌ها در آن هنگام که حق بر زبان موسی علیه السلام جاری شد و او حق را متوجه شد، دست کشید.
• داشتن خانه‌ای در بهشت بلندتر از کاخ‌های فرعون. در دعایی که آسیه همسر فرعون در پیشگاه خداوند کرده بود، بنای خانه‌ای در بهشت و در نزد خدای متعال دیده می‌شود. این دعا می‌تواند نشان دهنده درخواست قصد تقربش به خدای متعال باشد.
• قاطعیت در برابر فرعون. آسیه با وجود اینکه زیر سایه فرعون و در مجاورت با او بود اما تصمیم گرفت به او کفر بورزد. او دست تنها بود و با آنکه می‌توانست ایمانش را پنهان کند تا از مجازات فرعون در امان باشد اما از انجام هر عملی جز ایستادن رو در روی فرعون و فریاد زدن ایمان خویش، خودداری کرد تا در نهایت با شکنجه‌های فرعون به ناحق کشته شد. روایت شده که آسیه همسر طاغوت زمان زمانی که معجزه موسی علیه السلام را دید به او ایمان آورد. او اگر چه ابتدا ایمان خود را پنهان می داشت اما ناخودآگاه در سکنات و رفتار او مشخص بود. پس وقتی فرعون از این ایمان مطلع شد، او را نهی کرد، ولی آسیه هیچگاه تسلیم خواسته او نشد. در نهایت فرعون دستور داد دست و پای آسیه را با میخ ببندند و در زیر آفتاب داغ قرار دهند و روی سینه او سنگ بزرگی بندازند. او در واپسین لحظات عمرش این دعا را کرد: پروردگارا! برایم در بهشت خانه‌ای در جوار خویش بنا نما و مرا …(آیه 12 سوره تحریم)

احادیث نقل شده درباره بهترین زنان بهشت

پس از معرفی بهترین زنان بهشت، به نقل برخی از احادیث وارد شده در این باره می‌پردازیم:

رسول خدا (ص):

• اَ نَّهُ قالَ فى فاطِمَةَ عليهاالسلام وَ ما يُصيبُها مِنَ الظُّلْمِ بَعْدَهُ ـ : ثُمَّ تَرى نَفْسَها ذَ ليلَةً بَعْدَ اَنْ كانَتْ فى اَيّامِ اَبيها عَزيزَةً، فَعِنْدَ ذالِكَ يونِسُهَا اللّه ُ تَعالى بِالْمَلائِكَةِ فَنادَتْها بِما نادَتْ بِهِ مَريَمَ بِنتَ عِمْرانَ، فَتَقولُ: يا فاطِمَةُ «اِنَّ اللّه َ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمينَ»، يا فاطِمَةُ اقنُتى لِرَبِّـكِ وَ اسْجُدى وَ ارْكَعى مَعَ الرّاكِعينَ. ثُمَّ يَبْتَدى بِهاَ الْوَجَعُ فَتَمرُضُ، فَيَبعَثُ اللّه ُ اِلَيْها مَرْيَمَ بِنْتَ عِمْرانَ تُمَرِّضُها و تُونِسُها فى عِلَّتِها[5].

پیامبر خدا (ص) درباره فاطمه و ستمی که پس از ایشان به او می‌شود، فرمود: سپس خویش را بعد از عزتی که در زمان پدرش داشت، خوار می‌بیند. پس اینجاست که الله تعالی فرشتگان را مونس وی می‌گرداند و آن‌ها با همان ندایی که به مریم کردند، می‌گویند: ای فاطمه! همانا خداوند تو را انتخاب کرد و پاک گردانید و بر تمامی زنان عالم، سرمد قرار داد. ای فاطمه! به پیشگاه پروردگار خویش راز و نیاز نما و به سجده کن و همراه رکوع کنندگان، رکوع نما. سپس درد به او رو می‌آورد و خدا، مریم دختر عمران را برای او به سبب پرستاری می‌فرستد تا در دوره بیماری‌اش مونسش گردد.

• خَيْرُ نِساءِ الجَنَّةِ: مَرْيَمُ بِنْتُ عِمرانَ، وَ خَديجَةُ بِنتُ خُوَيْـلِدٍ، وَ فاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ، وَ آسيَةُ بِنْتُ مُزاحِمٍ اِمْرَاَةُ فِرْعَوْنَ[6]

بهترین زنان بهشت، مریم دختر عمران، خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد و آسیه دختر مزاحم (همسر فرعون) می‌باشند.

امام باقر علیه السلام

• مَعْنَى الآْيَةِ: اِصْطَفاكِ مِنْ ذُ رِّيَّةِ الاَْنْبياءِ وَ طَهَّرَكِ مِنَ السِّفاحِ، وَ اِصْطَفاكِ لِوِلادَةِ عيسى عليه السلاممِنْ غَيْرِ فَحْلٍ؛[7]

(طبق آنچه مشخص است این حدیث برای آیه 42 سوره آل عمران است)، امام باقر علیه السلام فرمود: معنای آیه این است که (ای مریم! پروردگار تو) تو را از نسل انبیاء انتخاب کرد و تو را از هر فسق و فجوری، پاک نگه داشت و تو را برای به دنیا آوردن عیسی پیامبر بدون آنکه همسری داشته باشی، انتخاب نمود.

• كانَتْ [مَرْيَمُ] اَجمَلَ النِّساء، وَ كانَتْ تُصَلّى فَتُضى ءُ المِحْرابَ لِنورِها، فَدَخَلَ عَلَيْها زَكَريّا فَاِذا عِنْدَها فاكِهَةُ الشِّتاءِ فِى الصَّيْفِ و فاكِهَةُ الصَّيْفِ فِى الشِّتاءِ، فَقالَ: «اَ نّى لَكِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّه ِ»[8]

(مریم) زیباترین زنان بود، وزمانیکه نماز می‌خواند، محراب از نور او روشن می‌شد. زکریا به او سر می‌زد و میوه زمستان را در تابستان و میوه تابستان را در زمستان در نزد او مشاهده می‌کرد. از او می‌پرسید: این (میوه) از کجا می‌آید؟ مریم گفت: از پیش خداوند.

---

[1] بحار الأنوار : 43 / 23 / 17

[2] بحار الأنوار : 43/19/5

[3] بحار الأنوار : 43 / 22 / 13

[4] مسند ابن حنبل : 3 / 80

[5] بحارالانوار، ج14، ص205

[6] همان، ص 201

[7] تفسیر مجمع البیان، ج2، ص 746

[8] بحارالانوار، ج14، ص 204

آیه 11 سوره تحریم – ابوبکر شاطری