عطر در احادیث

عطر در احادیث

عطر و بوی خوش را می‌توان از جمله مهم‌ترین عوامل آراستگی در دین مبین اسلام دانست. سیره عملی رسول اکرم (ص) و امامان معصوم علیهم السلام شاهدی بر این موضوع است. پیامبر خدا (ص) هیچ گاه عطری که به ایشان تعارف می‌شد را رد نمی‌کردند و بیش از خوراک برای عطر و بوی خوش هزینه می‌نمود. حضرت مشکدانی به همراه داشتند؛ هنگامی‌که وضو می‌گرفت با دست تر خود از آن استفاده می‌کرد و آن گاه که از منزل خارج می‌گشت، مردم کوی و برزن از آن عطر و بوی خوش متوجه آمدن ایشان می‌شدند. درباره امام صادق (ع) نیز آمده که ایشان آن‌گونه از عطر و بوی خوش (طیب) استفاده می‌کردند که مکان نمازشان در مسجد از عطر و بویشان مشخص می‌شد. امام رضا علیه السلام نیز گلاب و مشک را برای خوشبو شدن به کار می‌برد. به طور کلی و با بررسی سیره عملی و رفتاری ائمه اطهار علیهم السلام می‌توان به اهتمام ورزیدنشان به استفاده از عطر و بوی خوش پی برد. در ادامه مطلب با هدف روشن ساختن میزان اهمیت این مسئله، عطر در احادیث ائمه (ع) مورد بررسی قرار گرفته و از میان احادیث گوناگون درباره موضوعات مختلف اجتماعی، اخلاقی، اقتصادی، رفتاری و … برخی از احادیث روایت شده در این رابطه گردآوری شده و به نگارش در آمده‌اند.

عطر در احادیث
عطر در احادیث

عطر در احادیث ائمه اطهار (ع)

پیامبر (ص)

  • الطِّیبُ یَشُدُّ القَلبَ[۱]

عطر و بوی خوش، موجب تقویت قلب می‌گردد.

  • إنّ الرِیحَ الطَّیِّبَهَ تَشُدُّ القَلبَ و تَزِیدُ فی الجِماعِ[۲]

همانا بوی خوش قلب را تقویت کرده و قوای جنسی را زیاد می‌کند.

  • مَن تَطَیَّبَ للّه ِِ جاءَ یَومَ القِیامَهِ و رِیحُهُ أطیَبُ مِنَ المِسکِ، و مَن تَطَیَّبَ لِغَیرِ اللّه ِ جاءَ یَومَ القِیامَهِ و رِیحُهُ أنتَنُ مِن الجِیفَهِ[۳]

هر آن‌کس که خود را برای خداوند متعال خوشبو نماید، در روز جزا بوی او خوش‌تر از مشک است و هر که برای غیر خدا خویشتن را خوشبو سازد در روز قیامت بوی او گندتر از مردار می‌باشد.

  • إِنَّ خیارَ عِبادِ اللّه الموفونَ المُطَیِّبونَ[۴]

همانا برترین بندگان الهی کسانی هستند که وفای به عهد می‌کنند و بوی خوش (عطر) استفاده می‌کنند.

  • صَلاهُ مُتَطَیِّبٍ أَفضَلُ مِن سَبعینَ صَلاهً بِغَیرِ طیبٍ[۵]

یک نماز با عطر برتر از هفتاد نماز بدون عطر و بوی خوش است.

  • ثَلاثٌ حَقٌّ عَلى کُلِّ مُسلِمٍ: اَلغُسلُ یَومَ الجُمُعَهِ و َالسِّواکُ وَ الطّیبُ[۶]

سه چیز بر هر مسلمانی لازم است: غسل روز جمعه، مسواک نمودن و به کار بردن عطر و بوی خوش

  • فى أَحکامِ النِّساءِ ـ لایَجوزُ لَها أَن تَتَطَیَّبَ إِذا خَرَجَت مِن بَیتِها[۷]

در احکام بانوان آمده است-جایز نمی‌باشد که زن با بوی خوش از خانه خویش خارج شود.

امام علی (ع)

  • إنّ النبیَّ کانَ لا یَرُدُّ الطِّیبَ و الحَلْواءَ[۸]

همانا پیغمبر (ص) عطر و شیرینی را (که به ایشان تعارف می‌نمودند) رد نمی‌کردند.

  • الطِّیبُ نُشْرَهٌ[۹]

بوی خوش (عطر)، (موجب) شادمانی است.

امام محمد باقر (ع)

  • جاءَتِ امرَأَهٌ إِلى رَسولِ اللّه صلى الله علیه و آله فَقالَت: یا رَسولَ اللّهما حَقُّ الزَّوجِ عَلَى المَرأَهِ؟ قالَ: … وَ عَلَیها أَن تَطَیَّبَ بِأَطیَبِ طیبِها[۱۰]

زنی به نزد رسول خدا (ص) آمد و عرض نمود: ای پیامبر خدا (ص)! حق مرد بر زن چیست؟ ایشان فرمودند: … و این‌که خویشتن را برایش بیاراید و با بهترین عطرها خوشبو نماید.

امام صادق (ع)

  • اُتِیَ أمیرُ المؤمنینَ علیه السلام بِدُهنٍ و قد کانَ ادَّهَنَ، فَادَّهَنَ، فقالَ : إنّا لا نَرُدُّ الطِّیبَ[۱۱]

به امیر مومنان (ع) روغنی خوش بو (معطر) تعارف شد، آن حضرت اگر چه تدهین کرده بودند، باز هم تدهین (روغن زدن) نموده و فرمودند: ما عطر (بوی خوش) را رد نمی‌کنیم.

عطر در احادیث ائمه اطهار علیهم السلام
عطر در احادیث ائمه اطهار علیهم السلام
  • مَن تَطَیَّبَ أوَّلَ النهارِ لَم یَزَلْ عَقلُهُ مَعهُ إلى اللَّیلِ[۱۲]

هر که در ابتدای روز به خود عطر بزند تا شب هنگام عقلش با او خواهد بود.

  • مَن تَطَیَّبَ بِطِیبٍ أوَّلَ النهارِ و هُو صائمٌ لَم یَفقِدْ عَقلَهُ[۱۳]

هر آن‌کس که در ابتدای روز در حالی که روزه است به خود عطر بزند (خوش بو شود)، عقلش را از دست نمی‌دهد (زایل نمی‌گردد)

  • العِطرُ مِن سُنَنِ المُرسَلِینَ[۱۴]

عطر (زدن) از سنن پیامبران است.

  • قالَ عُثمانُ بنُ مَظعونٍ لرسولِ اللّه ِ صلى الله علیه و آله : قد أرَدتُ أن أدَعَ الطِّیبَ و أشیاءَ ذَکَرَها ، فقالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله علیه و آله : لا تَدَعِ الطِّیبَ، فإنَّ الملائکهَ تَستَنشِقُ ریحَ الطِّیبِ مِن المؤمنِ، فلا تَدَعِ الطِّیبَ فی کُلِّ جُمُعَهٍ[۱۵]

حضرت فرمودند: شخصی به نام عثمان بن مظعون به پیامبر خدا (ص) عرض نمود: قصد دارم استفاده از عطر و چند چیز دیگر را (آن‌ها را نام برد) کنار بگذارم. رسول خدا (ص) فرمودند: عطر را کنار مگذار چرا که ملائکه بوی خوش مومن را استشمام می‌کنند؛ پس، (حداقل) در روزهای جمعه از عطر استفاده کن.

  • کانَ إذا صامَ تَطَیَّبَ بالطِّیبِ و یقولُ ـ : الطِّیبُ تُحفَهُ الصائمِ[۱۶]

امام جعفر صادق علیه السلام هر گاه که روزه داشت و به خویشتن عطر می‌زد، می‌فرمود: بوی نیک تحفه روزه‌دار می‌باشد.

  • کانَ رسولُ اللّه ِ صلى الله علیه و آله یُنفِقُ فی الطِّیبِ أکثَرَ مِمّا یُنفِقُ فی الطَّعامِ[۱۷]

پیامبر خدا (ص) برای عطر (بوی خوش) بیش از آن‌چه که برای خوراک خرج می‌کرد، خرج می‌نمود.

امام کاظم (ع)

  • لا یَنبَغِی للرَّجُلِ أن یَدَعَ الطِّیبَ فی کُلِّ یَومٍ، فإن لَم یَقدِرْ علَیهِ فَیَومٌ و یَومٌ لا، فإن لَم یَقدِرْ ففی کُلِّ جُمُعَهٍ و لا یَدَعْ[۱۸].

سزاوار است که مرد روزانه از عطر استفاده کند؛ اگر که هر روز نتوانست، یک روز در میان عطر استفاده کند و اگر که آن نیز برایش ممکن نبود، جمعه‌ها (عطر زدن در روز جمعه) را ترک ننماید

امام رضا (ع)

  • الطِّیبُ مِن أخلاقِ الأنبیاءِ[۱۹]

به کار بردن بوی خوش، عطر زدن از اخلاق پیامبران است.

منابع:

[۱] الکافی : ۶/۵۱۰/۶

[۲] همان: ۳/۵۱۰/۶

[۳] المصنّف لعبد الرزّاق : ۴/۳۱۹/۷۹۳۳

[۴] نهج الفصاحه ص ۳۲۶ ، ح۸۵۰

[۵] کافى(ط-الاسلامیه) ج۶، ص۵۱۱، ح۷

[۶] نهج الفصاحه ص ۴۱۴ ، ح۱۲۵۶

[۷] بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۱۰۰، ص۲۵۵، ح

[۸] الکافی : ۶/۵۱۳/۴

[۹] نهج البلاغه، ح ۴۰۰

[۱۰] کافى(ط-الاسلامیه) ج۵، ص۵۰۸، ح۷

[۱۱] الکافی: ۲/۵۱۲/۶

[۱۲] همان: ۷/۵۱۰/۶

[۱۳] کتاب من لا یحضره الفقیه : ۲/۸۶/۱۸۰۴

[۱۴] الکافی: ۲/۵۱۰/۶

[۱۵] الکافی : ۶/۵۱۱/۱۴

[۱۶] الکافی : ۴/۱۱۳/۳

[۱۷] الکافی : ۶/۵۱۲/۱۸

[۱۸] الکافی: ۴/۵۱۰/۶- در جایی دیگر این حدیث به نام امام رضا علیه السلام آمده است.

[۱۹] الکافی: ۱/۵۱۰/۶

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

− 6 = 2