عید در احادیث

عید در احادیث

«عید در احادیث» موضوعی است که در این مطلب، به بهانه فرا رسیدن عید باستانی نوروز به آن پرداخته خواهد شد. کلمه «عید»، عربی است و در معنای بازگشت است و به ایامی که مصائب و سختی‌ها از قوم یا گروهی بر طرف می‌گردد و آنان به پیروزی و راحتی نخستین دست می‌یابند و باز می‌گردد اطلاق می‌شود. البته عید به روزهایی که واقعه‌هایی سرنوشت ساز در تاریخ مردم روی می‌دهند نیز اشاره دارد. در اسلام روز اول ماه شوال و روز دهم ماه ذی الحجه را عید می‌نامند چرا که روز اول شوال مسلمانان در پرتو عنایات حق تعالی و اطاعت و بندگی یک ماه،ه آلودگی‌هایشان از میان رفته و پاکی و راحتی نخستین که مطابق با فطرت انسان است به جان و کالبد آنان بازگشته است.  روز دهم ماه ذی الحجه نیز چنین است و آدمی پس از انجام فریضه عظیم حج آلودگی‌ها از بدن او زدوده می‌شوند.

عید در احادیث
عید در احادیث

در قرآن واژه عید تنها یک بار آن هم در آیه ۱۱۴ سوره مائده آمده است اما عید در احادیث ائمه اطهار علیهم السلام به وفور دیده می‌شود و تعابیر متعددی برای آن ذکر شده و روزهای مختلفی عید نامیده شده‌اند، همانطور که امام علی علیه السلام روزی را که در آن گناهی انجام نشود، عید گفته است.

عید در احادیث نبوی

  • اِنَّ لِلّهِ عَزَّ وَجَلَّ خِیارا مِنْ کُلِّ ما خَلَقَهُ. فَاَمَّا خِیارُهُ مِنَ اللّیالِى فَلَیالِى الْجُمَعِ وَ لَیْلَهُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبانَ وَ لَیْلَهُ الْقَدْرِ وَ لَیْلَـتَا الْعِیْدَیْنِ، وَ أَمَّا خِیارُهُ مِنَ الْأَیّامِ فَـاَیّامُ الْجُمَعِ وَ الْأعْیادِ[۱].

همانا برای خداوند عز و جل برگزیدگانی از هر آن‌چه که آفریده است، می‌باشد. پس از شب‌ها، شب‌های جمعه، شب نیمه شعبان، شب قدر، شب های دو عید (فطر و قربان) را برگزید و از روزها روز جمعه و عید را انتخاب کرد.

  • اِنَّ اللّه َ بَنَى الْجَنَّهَ مِنْ یاقوُتٍ أَحْمَرَ وَسُبِکَتْ بِالَذَّهَبِ، سُتُورُها السُّنْدُسُ وَالاْءسْتَبْرَقُ، أَشْجارُها الزُّمُرُّدُ، ثِمارُها الْحُلَلُ، أَعَدَّهااللّه ُ لِهذِهِ الْأُمَهِ یَوْمَ الْفِطْرِ[۲].

همانا خداوند متعال بهشت را از یاقوت قرمز بنا کرد و ملاط آن را از طلا و پرده‌های آن را از دیبا و درختانش را از زمرد و میوه‌های آن را از جواهرات ساخت و آن را به عنوان عیدی این امت (مسلمانان) در عید فطر مهیا نمود.

  • زَیِّنـُوا أَعْیـادَکُمْ بِالتـَّکْبِیرِ. زَیِّنُوا الْعِیْدَیْنَ بِالتَّهْلِیلِ وَ التَّکْبِیِر وَالتَّحْمِیدِ وَ التَّقْدِیسِ[۳]

اعیاد خود را با نوای زیبای تکبیر (الله اکبر) زینت دهید. عیدین (فطر و قربان) را به تهلیل (لا اله الا الله)، تکبیر (الله اکبر)، تحمید (الحمدلله) و تقدیس (سبحان الله) بیارائید.

عید در کلام امامان معصوم (ع)

امام علی (ع)

  • نِـیرُوزُنـا کُـلُّ یَـوْمٍ[۴].

هر روز برایمان نوروز است.

  • ُتِىَ عَلِیُّ علیه السلام بِهَدِیَّهِ النَیرُوزِ، فَقالَ علیه السلام: اما هذا؟ قالُوا: یا أَمِیرَالْمُؤْمِنینَ، أَلْیَومُ النِّیرُوزُ، فَقالَ علیه السلام: اِصْنَعُوا لَنا کُلَّ یَوْمٍ نِیرُوزا[۵].

هدیه‌ای نوروزی برای امام علی علیه السلام آورده شد. امام فرمودند: این چیست؟ گفتند: امروز نوروز است. پس حضرت فرمود: در این صورت هر روزمان را نوروز سازید.

  • أَلْیَومُ لَنا عِیْدٌ وَ غَدا لَنا عِیْدٌ وَ کُلُّ یَوْمٍ لانَعْصِى اللّه َ فیهِ فَهُوَ لَنا عِیْدٌ[۶]

گویا امام علی علیه السلام در یکی از روزهای که عید بوده است فرمودند: امروز برایمان عید است و فردا نیز عید ما می‌باشد و هر روزی که در آن نافرمانی خدا را نکرده باشیم برایمان عید خواهد بود …

امام زین العابدین (ع)

  • یَتَزَیَّنُ کُلٌّ مِنْکُمْ یَوْمَ الْعِیْدِ اِلى غُسْلٍ وَاِلى کُحْلٍ وَلِیَدْعُ مابَلَغَ مَا اسْتَطاعَ وَلایَکُونَنَّ أَحَدُکُمْ أَحْسَنَ هَیْأَهً وَ اَرْذَلَکُمْ عَمَلاً[۷]

تمامی شما می‌بایست در روز عید زینت کرده و غسل نمایید و آرایش کنید و از دعاهای وارد شده در آن روز به اندازه توان و فرصت خویش قرائت کنید و مبادا عملی انجام دهید که رخسارتان زیبا و کردار و رفتارتان ناپسند باشد.

امام صادق (ع)

  • … فَاِنَّ الْأَنْبِیاءَ صَلَواتُ اللّه عَلَیْهِمْ کانَتْ تَأْمُرُ الْأَوْصِیاءَ بِالْیَوْمِ الَّذِى کانَ یُقامُ فِیهِ الْوَصِىُّ اَنْ یُتَّخَذَ عِیْدا[۸]

… همانا پیامبران که صلوات و درود خداوند بر آن‌ها باد همواره به اوصیاء امر می‌نمودند تا روزی که در آن وصی و جانشین نصب و تعیین می‌گردد را عید گیرند.

  • … وَ الْجُمُعَهُ لِلتَّنْظِیفِ وَ التَّطَیُّبِ وَ هُوَ عِیدُ الْمُسْلِمِینَ وَ هُوَ أَفْضَلُ مِنَ الْفِطْرِ وَ الاَْضْحى، وَ یَوْمُ الْغَدِیرِ أَفْضَلُ الْأَعْیادِ وَ هُوَ الثّامِنُ عَشَرَ مِنْ ذِى الْحَجَّهِ وَ کانَ یَوْمَ الْجُمُعَهِ وَ یَقُومُ قائِمُنا یَوْمَ الْجُمُعَهِ وَ یَقُومُ الْقِیامَهُ یَوْمَ الْجُمُعَهِ. وَ ما مِنْ عَمَلٍ یَوْمَ الْجُمُعَهِ أَفْضَلُ مِنَ الصَّلاهِ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ. «أللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ[۹]

… و روز جمعه برای نظافت و آراستگی است و عید مسلمانان است و آن برتر از فطر و قربان است و روز غدیر برترین اعیاد است و آن هجدهم از ماه ذی الحجه است که روز جمعه بوده و در همین روز قائم ما ظهور می‌کن و روز قیامت نیز در همین روز برپا می‌گردد. و هیچ عمل و کرداری در این روز برتر از صلوات بر محمد و آل او نیست «اللهم صل علی محمد و آل محمد».

  • اِذا کانَ یَوْمُ الَّنیرُوزِ فَاغْتَسِلْ وَالْبِسْ أَنْظَفَ ثِیابِکَ وَتَطَیَّبْ بِاَطْیَبِ طیبِکَ وَتَکُونُ ذلِکَ الْیَوْمَ صائما[۱۰]

اگر که نوروز بود، غسل کن و تمیزتزین لباس‌های خود را بپوش و با خوشبو‌ترین عطرها خویش را معطر نما و خوب است اگر که در آن روز روزه باشی.

حدیث امام صادق (ع) درباره عید نوروز
حدیث امام صادق (ع) درباره عید نوروز

امام رضا (ع)

  • إِذا کانَ یَوْمُ الْقِیامَهِ زُفَّتْ أَرْبَعَهُ أَیَّامٍ اِلَى اللّه ِ کَما تُزَفُّ الْعَرُوسُ اِلى خِدْرِها، قیلَ: ما هَذِهِ الْأَیّامُ؟ قالَ علیه السلام: یَوْمُ الْأَضْحى وَ یَوْمُ الْفِطْرِ وَ یَوْمُ الْجُمُعَهِ وَ یَوْمُ الْغَدِیر[۱۱]

در روز قیامت چهار روز را به نزد خداوند می‌برند همانطور که عروسی را به خانه بخت می‌برند. پس از امام پرسیدند که آن چهار روز چه روزهایی می‌باشند؟ امام فرمود: روز عید قربان، روز عید فطر، روز جمعه و روز غدیر.

منابع:

[۱] بحار الانوار، ج ۹۱، ص ۱۲۶ تفسیر امام ص ۳۰۱

[۲] مستدرک الوسائل ح: ۶۶۷۷، از لب اللباب

[۳] کنزالعمال ح: ۲۴۰۹۴ و ۲۴۰۹۵

[۴] من لایحضره الفقیه، ج ۳، ۳۰۰

[۵] وسائل الشیعه، ج ۱۲، ۲۱۴

[۶] مستدرک الوسائل، ح ۶۶۷۹، از لب اللباب

[۷] مستدرک الوسائل، ح: ۶۶۷۰

[۸] فروع کافى، ج ۴، ۱۴۹

[۹] بحارالانوار، ج ۵۹، ۲۶، از خصال صدوق

[۱۰] وسائل الشیعه، ج ۵، ۲۸۸

[۱۱] اقبال الاعمال، ۴۶۴

  • تلاوت ترتیل آیه ۱۱۴ سوره مائده- مصطفی اسماعیل

قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَیْنَا مَائِدَهً مِنَ السَّمَاءِ تَکُونُ لَنَا عِیدًا لِأَوَّلِنَا وَ آخِرِنَا وَ آیَهً مِنْکَ ۖ وَ ارْزُقْنَا وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ

عیسی بن مریم عرض کرد: «خداوندا! پروردگارا! از آسمان مائده‌ای بر ما بفرست! تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد، و نشانه‌ای از تو؛ و به ما روزی ده! تو بهترین روزی دهندگانی!»

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

− 1 = 3