توسل در کلام ائمه اطهار علیهم السلام

توسل واسطه کردن انسان یا چیزی نزد حق تعالی برای نزدیکی بیش‌تر به او و بر آورده شدن حاجت به ید قدرتش را گویند. توسل با شفاعت رابطه نزدیکی دارد و به عنوان یکی از از آموزه‌های اعتقادی شیعیان و جمع کثیری از مسلمانان شناخته می‌شود. در حقیقت آن گروه از مسلمانان (به ویژه شیعیان) که توسل را پذیرفته و قبول دارند، آن را برخاسته از امر و دستور الهی در قرآن کریم و احادیث نقل شده از ائمه اطهار علیهم السلام می‌دانند. در آیه‌های ۳۵ سوره مائده، ۶۴ سوره نساء، ۹۷ سوره یوسف، ۱۰۳ آل عمران و ۱۱۴ سوره توبه می‌توان نمود و نشانه‌هایی از توسل را مشاهده کرد. در این مطلب بر آن شدیم تا احادیثی که از ائمه اطهار علیهم السلام درباره توسل آمده‌اند را برای بهره‌مندی شما دوستان گردآوری کرده و به نگارش در آوریم.

احادیث توسل
احادیث توسل

توسل در کلام ائمه اطهار علیهم السلام

پیامبر اکرم (ص)

  • الوسیلَهُ دَرجَهٌ عندَ اللهِ لیسَ فَوقَها دَرجَهٌ.[۱]

وسیله درجه‌ای است در نزد خداوند متعال که بالاتر از آن درجه‌ای نیست

  • یا آدم! هولاء صفوتی…فاذا کان لک لی حاجه فبه ولاء توسل: فقال النبی: نحن سفینه النجاه من تعلق بها نجا و من حاد عنها هلک، فمن کان له إلی الله حاجه فلیسألنا أهل البیت[۲]

ابو هریره نقل می‌کند که رسول خدا (ص) در ارتباط با حضرت آدم علیه السلام و توسل او این‌گونه فرمودند: خدای متعال به آدم خطاب نمود: ای آدم (اهل بیت رسول خدا (ص)) برگزیدگان من می‌باشند … هر زمان حاجتی داشتی این‌ها را واسطه نما. رسول خدا (ص) فرمودند: ما کشتی نجات هستیم، هر آن‌کس که سوار این کِشتی گردد، نجات می‌یابد و هر آن‌کس که سرپیچی نمود، هلاک گردد، هر آن‌کس که حاجتی از حق تعالی دارد، می‌بایست ما اهل بیت را واسطه نماید.

  • شَفاعتی لأمتّی مَن أحبَّ أَهل بیتی[۳]

شفاعت من شامل آن فرد از امتم می‌شود که اهل بیت من را دوست داشته باشد.

  • اللهم إنی اسألک و اتوجه بنبیک محمد نبی الرحمه یا محمد إنی توجهت بک الی ربی فی حاجتی لتقضی لی. اللهم شفعه فی[۴]

خداوندا از تو می‌خواهم که به وسیله رسول تو محمد (ص) نبی رحمت به تو متوجه گردم. ای محمد به وسیله تو به خدای خود متوجه می‌شوم تا خداوند حاجت من را برآورده سازد. پروردگارا شفاعتش را درباره‌ام قبول کن …

  • مَن سَرَّهُ أن یستَجیبَ اللّه لَهُ عِندَ الشَّدائِدِ وَ الکربِ فَلیکثِرِ الدُّعاءَ فِی الرَّخاءِ[۵]

هر آن‌کس که دوست دارد خداوند متعال در زمان سختی‌ها و گرفتاری دعای او را اجابت نماید در زمان آسایش و راحتی، بسیار دعا نماید.

امام علی (ع)

  • فی ذیلِ هذهِ الایه وابْتَغوا الیهِ الوَسیلهَ. أنا وسیلَتُه[۶]

امام علی علیه السلام در ذیل آیه ۳۵ سوره مائده که حق تعالی می‌فرماید: و برای تقرب به او وسیله جوئید، فرمودند: من وسیله تقرب به خداوند متعال هستم.

  • اِنَّ أفضَلَ ما توسَّلَ بِهِ المُتَوَسَّلونَ إلی اللهِ سبحانَهُ: الایمانُ بِهِ و برسولهِ و الجهادُ فی سبیلهِ ….[۷]

همانا برترین چیزی که توسل کنندگان به آن برای تقرب به خداوند سبحان توسل می‌کنند عبارتند از: ایمان به او و رسول او و جهاد در راه او …

حضرت فاطمه (س)

  • نَحْنُ وَسیلَتُهُ فی خَلْقِهِ وَ نَحْنُ خاصَّتُهُ وَ مَحَلُّ قُدسِهِ[۸]

ما واسطه حق تعالی در میان آفریده‌های او و ما برگزیدگان خداوند و جایگاه قدس او هستیم.

  • أحمَدو ا اللهَ الذّی لعظَمَتِهِ و نورِهِ یَبْتَغی مَن فی السَّمواتِ و الأرض إلیهِ الوسیلهُ و نَحنُ وسیلَتُه فی خَلقِهِ[۹]

حمد خداوند را به جای آورید که عظمت و نور او ایجاب می‌نماید که هر آنچه که در آسمانها و زمین است (برای تقرب به او) وسیله جوبند و ما وسیله او در بین آفریده‌هایش هستیم.

توسل در کلام ائمه اطهار علیهم السلام
توسل در کلام ائمه اطهار علیهم السلام

امام محمد باقر (ع)

  • مَنْ دَعَا اللهَ بِنا أفْلَحَ، وَ مَنْ دَعاهُ بِغَیْرِنا هَلَکَ وَ اسْتَهْلَکَ[۱۰]

هر آن‌کس که خداوند را به وسیله ما دعا نموده و بخواند، رستگار شد و آن کس که غیر ما را وسیله دعا قرار دهد نا امید و هلاک گردید.

  • آلُ محمّدٍ ـ صلی الله علیه و آله ـ هُم حَبلُ اللهِ الذّی أمرَ بالاعتِصامِ به فَقالَ: و اعتَصِمُوا بحبلِ الله جمیعاّ و لاتَفرَّقُوا.[۱۱]

آل محمد (اهل بیت)- درود خداوند بر او و خاندانش باد- همان ریسمان الهی هستند که خداوند متعال تمسک جستن به آن را امر نمود و فرمود: و جملگی به ریسمان الهی چنگ زنید و متفرق نشوید.

  • لا تسألوهُم الحوائج فتَکوُنوا لَهُمُ الوَسیلهَ الی رسولِ اللهِ ـ صلی الله علیه و آله ـ فی القیامَهِ[۱۲]

(شما شیعیان) از دیگر افراد (غیر شیعه) حاجت طلب نکنید تا در روز قیامت وسیله عرض حاجتشان به رسول الله نشوید.

امام صادق (ع)

  • نَحنُ حَبْلُ اللهِ الذّی قال اللهُ تعالی: و اعتَصمِوا بحبلِ اللهِ جمیعاً و لا تَفرَّقوا.[۱۳].

ما (اهل بیت) ریسمانی هستیم که خداوند متعال درباره آن فرمود:  و همه به ریسمان الهی چنگ زنید و متفرق نشوید.

امام رضا (ع)

  • اِذَا نَزَلَتْ بِکُمْ شَدِیدَهٌ فَاسْتَعِینُوا بِنَا[۱۴]

آن گاه که برایتان شدت و پیشامد سختی رخ داد از ما مدد بجوئید.

امام هادی (ع)

  • … وَ فَازَ مَنْ تَمَسَّکَ بِکُمْ وَ أَمِنَ مَنْ لَجَأَ إِلَیْکُمْ وَ سَلِمَ مَنْ صَدَّقَکُمْ وَ هُدِیَ مَنِ اعْتَصَمَ بِکُمْ مَنِ اتَّبَعَکُمْ فَالْجَنَّهُ مَأْوَاهُ…[۱۵]

امام هادی علیه السلام در بخشی از زیارت جامعه کبیره می‌فرمایند: … و آن کس که به شما تمسک جست، رستگار گردید و ایمنی یافت آن‌کس که به شما پناه آورد، و به سلامت به سر منزل مقصود رسید آن کس که به تصدیق شما پرداخت و هدایت یافت آن کس که به ریسمانتان چنگ زد …

منابع:

[۱] کنز العّمال، حدیث ۳۹۰۷

[۲] فرائد السمطین، ج۱، ص۳۶، ح۱

[۳] کنز العمّال، ح ۵۷

[۴] این روایت را بیهقی و ترمذی صحیح گفته اند. مسند احمد، ج ۴، ص ۱۳۸، سنن ترمذی کتاب الدعوات ج ۱۳ ص ۸۰ و ۸۱

[۵] نهج الفصاحه، ح ۳۰۲۳»

[۶] تفسیر المیزان، ج ۵، ص ۳۶۲

[۷] شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۷، ص ۲۱

[۸] شرح ‌نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید، جلد ۱۶، صفحه ۲۱۱

[۹] کافی، ج۲، ص۴۶۸

[۱۰] أمالی شیخ طوسی، جلد ۱، صفحه ۱۷۵

[۱۱] بحارالانوار، جلد ۲۴، صفحه ۸۴

[۱۲] بحار الانوار، جلد ۸، صفحه ۵۵

[۱۳] بحارالانوار، جلد ۲۴، صفحه ۸۴

[۱۴] مستدرک‏الوسائل/ جلد۵/ صفحه۲۲۹

[۱۵] مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره

 

  • تلاوت تحقیق آیه ۳۵ سوره مائده – خلیل حصری

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَهَ وَجَاهِدُوا فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و وسیله‌ای برای تقرب به او بجوئید! و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید!

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

80 − = 79