شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج) – بخش اول

شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج)

«اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن …» بدون تردید این عبارت و دعایی که با این جمله آغاز می‌شود برای همگان آشنا است. دعایی از جانب یک منتظِر برای سلامتی منتظَر عالم، حضرت مهدی ارواحنا له الفداء؛ دعایی که خواندن آن و مداومت به آن قطعا آثار خوبی به دنبال خواهد داشت. در این نوشتار تصمیم داریم پس از معرفی اجمالی این دعا به شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج) بپردازیم، تا با مطالعه آن به محتوای پُر مضمون آن بتوان پی ببرید.

شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج)
شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج)

معرفی اجمالی دعای سلامتی حضرت مهدی (عج)

دعای سلامتی که به دعای «اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن» نیز معروف است. دعایی است که از امامان محمد باقر و جعفر صادق علیهم السلام روایت شده است و از اعمال شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان به شمار می‌رود. در این دعا که از لحاظ سندی، مرسل گفته شده است، جملات گوناگونی به عنوان دعا برای سلامتی امام زمان (عج) ذکر شده‌اند.

در حقیقت با گفتن کلماتی چون «ولیاً»، «حافظاً»، «ناصراً» از پروردگار عالمیان، خداوند منان خواسته شده که سرپرست، حافظ و یاور امام باشد. البته در اکثر منابع به جای عبارتی که به نام امام مهدی (عج) اشاره دارد عبارت «فلان بن فلان» نوشته شده است به همین سبب برخی این احتمال را بیان کرده‌اند که این دعا برای هر یک از ائمه معصومین در دوره امامت آن ها صدق می‌کند و ویژه حضرت صاحب الزمان (عج) نمی‌باشد.

نکته قابل توجه این‌که اگر چه دعای سلامتی امام مهدی (عج) مرسل گفته شده است اما به جهت وجود آن در کتب روایی و همچنین کتاب های دعا، می‌شود حکم به صحت و معتبر بودن آن داد.

دعای سلامی امام مهدی (عج)

اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ فلان بن فلان (و به جاى فلان بن فلان بگو: الحُجَّهِ بْنِ الحَسَنِ) صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبائِهِ فِی هذِهِ السَّاعَهِ وَ فی کُلِّ ساعَهٍ وَلِیّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَ ناصِراً وَ دَلِیلاً وَ عَیْناً حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فِیها طَوِیلاً.

خدایا برای ولی خود فلان پسر فلان (و به جان آن بگو: حجه بن الحسن) که سلام و درودهای تو بر او و پدرانش باد، در این وقت و در هر وقتی دیگر (هر ساعت) سرپرست، نگاهبان، پیشوا، یاری دهنده، راهنما و دیده بان باش تا او را با رغبت در زمین خود سکونت دهی و زمانی طولانی بهره‌مندش سازی [۱].

شرح دعای سلامتی امام مهدی (عج)

در ابتدای دعا این چنین آمده است: اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ فلان بن فلان (و به جاى فلان بن فلان بگو: الحُجَّهِ بْنِ الحَسَنِ) صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَى آبائِهِ … (خداوندا برای ولی خویش فلان پسر فلان (حجه بن الحسن) که صلوات و درودهایت بر او و پدرانش باد) …

واژه حجت در زبان عرب، در اصل به معنی برهان می‌باشد. بعضی نیز بیان کردند اصل، در معنی آن عبارت است از هر چیزی که آدمی برای مغلوب ساختن دشمن بر آن تکیه کند و به جهت آن‌که برهان در جدال لفظی با دیگر انسان ها، از چنین مفهوم و ماهیتی برخوردار است، حجت نامیده می‌شود [۲]. این معنا همانطور که بیان شد بر اساس زبان عرب است ولی در ادبیات اعتقادی مسلمانان، معنای دیگری دارد. این واژه که در آیه هایی از قرآن کریم نظیر آیه ۱۴۹ سوره مائده و آیه ۱۶۵ سوره نساء آمده است به هر چیزی که حق تعالی به وسیله آن با بندگان خود احتجاج کرده و مجازات (عقاب) و ثواب خویش را با آن (برهان) محکم سازد، اطلاق می‌گردد. به معنای دیگر با اتمام آن بر بنده های خویش چه به صورت تکوینی و یا تشریعی طریق هر نوع بهانه و عذر را بر آنان می‌بندد. این نوع از حجت بر دو نوع حجت باطنی که عقل است و حجت ظاهری که پیامبران و امامان هستند (در آیه ۱۶۵ سوره نساء به حجت ظاهری اشاره شده است)، می‌باشد.

السلام علیک یا حجه بن الحسن
السلام علیک یا حجه بن الحسن

در روایت‌های فراوانی از مسلمانان چه شیعه و چه سُنی به این موضوع اشاره شده است که حق تعالی هرگز زمین را از حجت ظاهری که همان پیامبران الهی و امامان هستند، خالی نخواهد گذاشت، اگر چه در غیبت به سر برده و چشم ها او را نمی‌بینند. در بعضی از اخبار این گونه آمده که حتی اگر بر روی زمین تنها دو نفر وجود داشته باشند، به طور قطع یکی از آن دو شخص امام و پیشوای دیگری خواهد بود [۳].

و بر اساس آن‌چه که تا به الان بیان شد، الحجه بن الحسن به همین موضوع اشاره دارد که امام مهدی (عج) آخرین حجت الهی بر انسان‌ها است که با بودن او به عنوان آخرین حجت ظاهری در کنار حجت باطنی و کتاب الهی راه عذر و بهانه بر آدمی بسته می‌شود.

در ادامه آمده است: وَلِیّاً وَ حافِظاً ….

هر یک از این واژگان معنی ویژه‌ای دارد که در ادامه شرح هر کدام بیان خواهد شد.

  • کلمه «وَلی» در زبان عرب به معنی سرپرست است و به کسی که متولی امری را بر عهده گیرد، گویند. به عنوان مثال ولی الیتیم به شخصی اطلاق می‌شود که سرپرستی فرد یتیمی را به عهده گرفته است و در حقیقت امورش را سر و سامان می‌دهد. البته واژه «ولی» برخی اوقات به دوست که در مقابل دشمن قرار دارد نیز معنا می‌شود. لغت دان‌ها در این باره بیان نمودند: الولی مترادف الصدیق و ضد العدو است. گاهی نیز کلمه «ولی» به معنای یاری کننده نیز آورده می‌شود همان‌گونه که یکی از اسماء خداوند «ولی المومنین» است [۴]. به هر حال در این بخش از دعای سلامتی امام مهدی (عج) می‌توان واژه «ولی» را به همه معانی که گفته شده، معنا کرد و گفت که مقصود این است که خداوندا خود یار و سرپرست حضرت مهدی (عج) باش.
  • معنای عبارت «و حافظا» کاملا مشخص است. در واقع با بیان این عبارت از خداوند متعال درخواست می‌شود که از امام (ع) محافظت کرده و او را از شر هر چه بدی و ناخوشی است در پناه خویش نگه دارد.

ادامه دارد …

منابع:

[۱] ترجمه برگرفته از ترجمه حسین انصاریان

[۲] ر.ک: العین، ج۳، ص۱۰; لسان العرب، ج۲، ص۲۲۸ (حجج)

[۳] کافی، ج۱، ص۱۶۸ ـ ۱۸۰

[۴] لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۷; مجمع البحرین، ج۱، ص۴۵۵ (ولی)

 

موسسه قرآنی معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

18 − = 8