حدیث جوانان

حدیث درباره جوان و جوانان

در این نوشتار بر آن شدیم تا احادیثی که از ائمه اطهار علیهم السلام درباره جوانان، اهمیت دوره جوانی و اهتمام به افراد در این دوره که به عنوان برترین مرحله حیات آدمی شناخته می‌شود و نقشی محوری و مهم در سازندگی انسان دارد، و در دو دنیا دوره‌ای فرخنده به شمار می‌رود، در کتب معتبر حدیثی آمده‌اند را به نگارش در آوریم تا از آن بهره‌مند گردید.

حدیث درباره جوان و جوانان
حدیث درباره جوان و جوانان

جوان در کلام رسول الله (ص)

  • اُوصیکُمْ بِالشُّبّانِ خَیْرا فَإنَّهُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَهً، إِنَّ اللّهَ بَعَثَـنى بَشـیرا وَ نـَذیـرا فَحالَفَنِى الشُّبّانُ وَ خالَفَنِى الشُّیُوخُ [۱].

شما را به جوانان سفارش می‌کنم که با آن‌ها به خوبی رفتار نمایید زیرا آن‌ها دل نازک‌تر هستند. همانا خداوند من را به عنوان بشارت دهنده و انذار دهنده مبعوث گردانید، پس جوانان به من گرویدند و به من کمک کردند و بزرگان با من مخالفت نمودند.

  • یـا أَبـاذَر! ما مِنْ شابٍّ یَدَعُ لِلّهِ الدُّنْیا وَ لَهْوَها وَ أَهـْرَمَ شـَبابَهُ فى طاعـَهِ اللّه ِ إِلاّ أَعْطاهُ اللّه ُ أَجْرَ إِثْنَیْنِ وَ سَبْعینَ صِدّیقا [۲]

ای ابوذر! هیچ جوانی به خاطر خداوند از دنیا و سرگرمی‌هایش رو نگرداند و جوانی خود را در مسیر طاعت خدا پیر نکند جز این‌که خداوند به او اجر و پاداش ۷۲ صدیق را می‌دهد.

  • ما مِنْ شَى ءٍ أَحَبُّ إِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ مِنْ شـابٍّ تـائِـبٍ [۳].

هیچ چیز در نزد خداوند عز و جل دوست داشتنی تر از جوانی که توبه کرده است، نیست.

  • فَضْلُ الشّابِّ اْلعابِدِ الَّذى تَعَبَّدَ فِى صَباهُ عَلَى الشَّیخِ الَّذى تَعَبَّدَ بَعْدَ ما کبُرَتْ سِنُّهُ کَفَضْلِ اْلمُرْسَلینَ عَلى سائِرِ النّاسِ [۴]

برتری جوانی که در دوران جوانی خداوند را پرستش کند بر شخص پیری که بعد از پیر شدن به عبادت و پرستش خداوند بپردازد، همچون برتری انبیاء الهی بر سایر مردم است.

  • إِنَّ أَحَبَّ اْلخَـلائِقِ إِلَى اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ شابٌّ حَدَثُ السِّنِّ فى صُوْرَهٍ حَسَنَهٍ جـَعَلَ شـَبابـَهُ وَجـَمالَهُ لِلّهِ وَطاعـَتِهِ، ذالِکَ الَّذى یُباهى بِهِ الرَّحْمنُ مَلائِکَتَهُ، یَقـُـولُ: هـذا عـَبْدى حـَقّـا [۵].

همانا دوست داشتنی ترین خلایق در نزد خدای عز و جل نوجوانی است زیبا رو که جوانی و زیبایی خود را برای خداوند و در مسیر اطاعت از او قرار داده است. خدای رحمان به این چنین نوجوانی بر ملائکه مباهات می‌کند و می‌فرماید: به راستی که این نوجوان بنده من می‌باشد.

جوانان در احادیث امامان معصوم (ع)

امام علی (ع)

  • ما أَقْرَبَ الدُّنْیا مِنَ الذَّهابِ وَ الشـَّیْبَ مِنَ الشَّـبـابِ وَ الشَّـکَّ مِنَ الاِْرْتیابِ [۶].

و چه نزدیک است دنیا به رفتن، پیری به جوانی و شک به بدگمانی.

  • سِتـَّهُ أَشْیاءَ حَسَنٌ وَ لکِنَّها مِنْ سِتـَّهٍ أَحْسَنُ: ۱ـ العـَـدْلُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ الاُْمـَراءِ أَحْسَنُ. ۲ـ الصَّبـْرُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ الْفـُـقَراء أَحْسَنُ. ۳ـ وَ الْوَرَعُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ الْعُـلَماءِ أَحْسَنُ. ۴ـ وَ السَّخاءُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ الاَْغْنِیاءِ أَحْسَنُ. ۵ـ وَ التـَّوْبَهُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ الشَّبابِ أَحْسَنُ. ۶ـ وَ الْحَیاءُ حَسَنٌ وَ هُوَ مِنَ النِّساءِ أَحْسَنُ [۷].
حدیث درباره جوان و جوانان
حدیث درباره جوان و جوانان

شش چیز نیکو است اما از شش شخص نیکوتر خواهند بود:

  • عدل نیکو است اما از امرا و حاکمان نیکوتر.
  • صبر و شکیبایی خوب است اما از تهی دستان خوب‌تر.
  • تقوا نیکو است اما از علما نیکوتر.
  • سخاوتمندی نیکو است اما از اغنیا نیکوتر است.
  • توبه (به درگاه الهی) نیکو است اما از جوانان نیکوتر.
  • و حیا و عفت نیکو است اما از زنان نیکوتر می‌باشد.
  • یا مَعْشَرَ الْفِتْیانِ، حَصِّنوا اَعْراضَکُمْ بِالاَدَبِ وَ دینَـکُمْ بِالْعِلْمِ [۸].

ای جوانان، آبروی خویش را با ادب و دین خود را با علم و دانش حفظ کنید.

  • اِذَ ا احْتَجْتَ اِلَى الْمَشْوَرَهِ فى اَمْرٍ قَدْ طَرَاَ عَلَیْکَ فَاسْتَبْدِهِ بِبِدایَهِ الشُّبّانِ، فَاِنَّهُمْ اَحَدُّ اَذْهانا وَ اَسْرَعُ حَدْسا، ثُمَّ رُدَّهُ بَعْدَ ذالِکَ اِلى رَاْىِ الْکُهولِ وَ الشُیوخِ لِیَسْتَعْقِبوهُ وَ یُحْسِنُوا، اَلاِخْتیارَ لَهُ، فَاِنَّ تَجْرِبَتَهُمْ اَکْثَرُ [۹].

هر زمان که به مشورت نیاز داشتی، ابتدا به جوانان مراجعه کن چرا که آنان ذهنی تیزتر و حدس سریع‌تری دارند. سپس (نتیجه) را به افراد میانسال و پیر برسان تا پیگیری نمایند، در نهایت آن را سنجیده و طریق بهتر را انتخاب کنند، زبرا تجربه آنان بیش‌تر است.

امام حسن مجتبی (ع)

  • یا مَعْشَرَ الأَحْداثِ إِتَّقوُا اللّه َ وَ لا تَأْتُوا الرُّؤَساءَ، دَعـُوهُمْ حَتّى یَصـیرُوا أَذْنـابا [۱۰].

ای گروه جوانان خویشتن را برای خدا نگاه دارید و تقوا پیشه کنید و گِرد رؤسا (حکومت معاویه) نگردید تا آن‌گاه که از جایگاه خویش سقوط نمایند.

امام صادق علیه السلام

  • مَنْ قَرَءَ الْقُرآنَ وَ هُوَ شابٌّ مُؤْمِنٌ إِخْتـَلَطَ الْقُـرْآنُ بِلَحْمِهِ وَ دَمِهِ … [۱۱]

هر کس که قرآن را قرائت نماید در حالی که جوان است. قرآن با گوشت و خونش مخلوط می‌شود.

  • لَسْتُ اُحِبُّ أَنْ أَرى الشّابَّ مِنْکُمْ إِلاّ غادِیا فى حالَیْنِ: إِمّا عالِما أَوْ مُتَعَلِّما، فإِنْ لَمْ یَفْعَلْ فَرَّطَ، فَإنْ فَرَّطَ ضَیَّعَ فَإِنْ ضَیَّعَ أَثِمَ، وَ إِنْ أَثِمَ سَکَنَ النّارَ، وَ الَّذى بَعَثَ مُحَمَّدا بِالْحَقِّ [۱۲].

دوست ندارم که جوانی از شما را جز در دو حالت مشاهده کنم: یا در حال دانشمندی و یا در حال دانش اندوزی (یادگیری)، پس اگر که جوان چنین نکند، کوتاهی نموده و جوانی خود را تباه کرده است و اگر که بهار عمر خود را تباه گرداند، به خطا و اشتباه رفته و سوگند به خدای که محمد (ص) را به حق مبعوث گردانید، این‌گونه جوانی در جهنم خواهد بود.

امام رضا علیه السلام

  • إِنَّ الصِّبْیانَ قالُوالِیَحْیى علیه السلام إِذْهَبْ بِنا لِنَلْعَبْ فَقالَ: ما لِلَّعْبِ خُلِقْنا [۱۳].

همانا نوجوانانی به حضرت یحیی علیه السلام گفتند با ما بیا تا بازی کنیم، پس او پاسخ داد که ما برای بازی خلق نشده‌ایم.

منابع:

[۱] سفینه البحار، ج۲، ص۱۷۶

[۲] میزان الحکمه، ج۵، ص۹

[۳] مشکاه النور، ص۱۷۱

[۴] میزان الحکمه،ج۵، ص۹

[۵] میزان الحکمه، ج۵، ص۹

[۶] غرر الحکم، ص۷۵۴

[۷] زبده الاحادیث، ج۲، ص۱۲۷

[۸] تاریخ یعقوبى، ج ۲، ص ۲۱۰

[۹] شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج۲۰، ص۳۳۷

[۱۰] تفسیر البرهان، ج۲، ص۴۱۲

[۱۱] اصول کافی، ج۴، ص۴۱۴

[۱۲] بحار الانوار، ج۱، ص۱۷۰

[۱۳] مجمع البیان، ج۶، ص۷۸۱

 

موسسه معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

+ 19 = 20