گره گشایی از کار مردم در احادیث

کمک به دیگران

رفع نیاز‌های مردم، گره گشایی از کار آن‌ها و بر آورده ساختن حاجاتشان، امر و عملی پسندیده و بسیار نیک است که در شرع مقدس اسلام به آن فراوان سفارش شده و به عنوان موهبتی الهی که خداوند به انسان‌ها عطا کرده است از آن یاد می‌شود. اسلام که کامل‌ترین دین است و همواره به تمامی نیازهای انسان توجه دارد و برای هر یک از آن‌ها برنامه‌ای ویژه تدارک دیده در جهت رفع نیازها و از میان برداشتن مشکلات مادی و معنوی پیش روی انسان‌ها برنامه‌ای اساسی تدوین نموده است که بر اساس آن نه تنها حوائج و نیازها برطرف و مشکلات از بین می روند بلکه سبب اعتلا و تکامل نیز می‌گردد. در واقع خداوند متعال برای هر شخص مسئولیتی در حد توان و قدرت او مشخص فرموده تا با عمل به آن گره‌ای از مشکلات دیگر افراد جامعه باز شود و اجتماع سامان پذیرد. درباره گره گشایی از کار مردم و اهمیت آن احادیث بسیاری نقل شده‌اند که در این مطلب به برخی از آن‌ها اشاره خواهیم کرد.

کمک به دیگران
کمک به دیگران | گره گشایی از کار مردم

کار گشایی در کلام حضرت رسول (ص)

  • مَنْ قَضى حاجَهً لاَِخیهِ کُنْتَ واقِفا عِنْدَ مِیزانِهِ فَاِنْ رَجَحَ وَاِلاّ شَفَّعْتُ لَهُ [۱].

هر کس که حاجت برادر دینی خویش را بر آورده سازد من در هنگام سنجش اعمالش حاضر می‌شوم، اگر که موفق بود که هیچ، در غیر این صورت من شفیعش می‌شوم (شفاعت او را می‌کنم).

  • مَنْ ضَمِنَ لاَِخِیهِ حاجَهً لَمْ یَنْظُرِ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ فِى حاجَتِهِ حَتّى یَقْضِیَها [۲].

هر کس که ضامن بر آورده کردن نیاز برادر دینی خویش گردد تا آن زمان که این کار را انجام ندهد، حق تعالی به نیازها و حاجت‌های او توجه نمی‌کند.

  • لا یُکَلِّفُ الْمُؤْمِنُ اَخاهُ الطَّلَبَ اِلَیْهِ اِذا عَلِمَ حاجَتَهُ [۳].

فرد با ایمان آن هنگام که از نیاز و حاجت برادر خویش با خبر باشد او را مجبور نمی‌سازد تا حاجتش را بیان نماید (به این معنا که پیش از گفتن نیاز آن را برآورده می‌سازد).

  • مَنْ اَعانَ مُؤْمِنا نَفَّسَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ ثَلاثا وَ سَبْعینَ کُرْبَهٍ، واحِدَهً فِى الدُّنْیا وَ ثِنْتَیْنِ وَ سَبْعِینَ کُرْبَهً عِنْدَ کُرْبَتِهِ الْعُظْمى، قالَ حَیْثُ یَتَشاغَلُ النّاسُ بِاَنْفُسِهِمْ [۴].

هر کس که فرد با ایمانی را یاری نماید خداوند متعال از او هفتاد و سه ناراحتی را بر طرف می‌سازد که یکی از آن‌ها در این دنیا و هفتاد و دوتای دیگر در اندوه و سختی بزرگ (منظور روز قیامت است) می‌باشد. سپس فرمود: آن زمان که جملگی مردم به خود مشغول هستند.

گره گشایی از کار مردم در کلام امامان معصوم (ع)

امام علی (ع)

  • لایسْتَقیمُ قَضآءُ الْحَوائِجِ اِلاّبِثَلاثٍ: بِاسْتِصْغارِها لِتَعْظُمَ وَ بِاسْتِکتامِها لِتَظْهَرَ وَبِتَعْجِیلِها لِتَهْنَأَ [۵].

مستجاب شدن و بر آورده گشتن حاجات جز با سه چیز درست نمی‌گردد: کوچک دانستن آن تا خود بزرگ شود، مخفی داشتن آن تا زمانی که نمایان گردد و تعجیل و شتاب در آن تا گوارا شود.

امام حسین (ع)

  • اِنَّ حَوائجَ النّاسِ اِلَیْکُمْ مِنْ نِعَمِ اللّهِ عَلَیْکُمْ، فَـلا تَمِـلُّوا النِّعَمَ [۶].

همانا نیازهای مردم به شما از نعمت‌های حق تعالی است برایتان. پس از این نعمات رنجور و خسته نگردید.

گره گشایی از کار مردم
گره گشایی از کار مردم

امام محمد باقر (ع)

  • مَنْ مَشى فِى حاجَهٍ لاَِخیهِ الْمُسْلِمِ حَتّى یُتِمَّها اَثْبَتَ اللّهُ قَدَمَیْهِ یَوْمَ تَزِلُّ الاَْقْدامُ [۷].

هر کس که در طریق رفع حاجت برادر مسلمان خویش حرکت نماید و تلاش کند تا آن را تمام نماید خداوند گام‌هایش را در آن روزی که قدم‌ها به لرزه در می‌آیند، ثابت می‌کند.

  • اَوْحَى اللّهُ تَعالى اِلى مُوسى اِنَّ مِنْ عِبادِى مَنْ یَتَقَرَّبُ اِلَىَّ بِالْحَسَنَهِ، فَاُحَکِّمُهُ فِى الْجَنِّهِ، قالَ: وَ ما تِلْکَ الْحَسَنَهُ؟ قالَ تَمْشى فِى حاجَهِ مَؤْمِنٍ [۸].

حق تعالی به موسی (ع) وحی نمود همانا برخی از بندگان من با حسنه و کار نیک به من نزدیک می‌گردند و من آنان را به بهشت داخل می‌کنم. موسی (ع) عرض کرد که کار حسنه و خیر چیست؟ فرمود: به بر آورده ساختن و راه اندازی کار مومن اقدام نمایی.

  • اِنَّ بَعْضَ اَصْحابِهِ قالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِداکَ، اِنَّ الشَّیعَهَ عِنْدَنا کَثیرُونَ، فَقالَ: هَلْ یَعْطِفُ الْغَنِىُّ عَلَى الْفَقیرِ؟ وَ یَتَجاوَزُ الْمُحْسِنُ عَنِ الْمُسیءِ وَ یَتَواسُونَ؟ قُلْتُ : لا. قالَ علیه السلام: لَیْسَ هؤُلاءِ الشّیعَهُ، اَلشّیعَهُ مَنْ یَفْعَلُ هکَذا [۹].

همانا برخی از یاران امام باقر (ع) به ایشان گفتند: همانا در جامعه شیعه بسیار است، ایشان فرمودند: آیا غنی نسبت به فقیر مهربانی می‌کند؟ و آیا فرد نیکوکار از خطاکار در می‌گذرد و در موضوعات و مسائل مالی به هم یاری می‌رسانند؟ عرض نمودیم: خیر. پس ایشان فرمودند: پس این‌ها شیعه نمی‌باشند زیرا شیعه شخصی است که این‌گونه عمل می‌نماید.

امام صادق (ع)

  • سُئِلَ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله عَنْ اَحَبِ النّاسِ اِلَى اللّهِ؟ قالَ: اَنْفَعُ النّاسِ للِنّاسِ [۱۰].

از پیامبر (ص) سوال شد که دوست‌ داشتنی‌ترین مردم در نزد خداوند چه کسی است؟ ایشان بیان فرمودند: سودمندترین مردم برای مردم.

  • ما قَضى مُسْلِمٌ لِمُسْلِمٍ حاجَهً اِلاّناداهُ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى عَلَىَّ ثَوابُکَ وَ لا اَرْضى لَکَ بِدُونِ الْجَنَّهِ [۱۱].

هیچ مسلمانی حاجت و نیاز مسلمان دیگری را بر آورده ننمود جز این‌که خداوند متعال به او فرمود: ثواب تو بر عهده‌ی من می‌باشد و به پایین‌تر از بهشت برایت رضایت نمی‌دهم (راضی نمی‌گردم).

  • عَنْ اَحْمَدَ بْنِ عِیسى قالَ: قالَ لِى جَعْفَرُ بْنُ مُحُمَّدٍ علیه السلام اِنَّهُ لَیَعْرِضُ لِى صاحِبُ الْحاجَهِ فَاُبادِرُ اِلى قَضائِها مَخافَهَ اَنْ یَسْتَغْنِىَ عَنْها صاحِبُها [۱۲].

از احمد بن عیسی روایت شده که امام صادق (ع) به ایشان می‌فرماید: حاجت‌مندی که نیازش را به من عرضه می‌کند من از ترس این که حاجتش بر آورده شده و بی نیاز شود و این عمل نیک را از دست بدهم، زود حاجت او را بر آورده می‌کنم و نیازش را برطرف می‌سازم.

  • قالَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ؛ اَلْخَلْقُ عَیالِى فَاَحَبُّهُمْ اِلَىَّ اَلْطَفُهُمْ بِهِمْ وَ اَسْعاهُمْ فِى حَوائِجِهِمْ [۱۳].

خداوند عز و جل فرمود: خلق خانواده من می‌باشند، پس دوست داشتنی‌ترین آن‌ها در نزد من اشخاصی هستند که نسبت به مردم مهربان‌تر و در برآورده ساختن نیازهای آنان پُر تلاش‌تر باشند

امام موسی کاظم (ع)

  • منْ لَمْ یَسْتَطِعْ اَنْ یَصِلَنا فَلْیَصِلْ فُقَراءَ شیعَتِنا [۱۴].

هر آن‌کس که نمی‌تواند به ما صله کند به شیعیان ما که حاجتمند هستند رسیدگی کند.

  • اِنَّ خَواتِیمَ اَعْمالِکُمْ قَضآءُ حَوائِجِ اِخْوانِکُمْ وَ الاِْحْسانُ اِلَیْهِمْ ما قَدَرْتُمْ وَ اِلاّلَمْ یُقْبَلْ مِنْکُمْ عَمَلٌ حَنُّوا عَلى اِخْوانِکُمْ وَ ارْحَمُوهُمْ تَلْحَقُوابِنا. [۱۵]

همانا مُهر اعتبار کارهای شما بر آورده نمودن حاجت‌های برادرانتان و احسان به آن‌هاست تا آن‌جا که توان دارید و اگر که این‌گونه عمل ننمایید، عمل و کرداری از شما قبول نمی‌گردد. نسبت به برادران خویش مهربانی کنید و با آنان مدارا و سازش کنید تا به ما ملحق شوند.

منبع:

[۱] مستدرک، ج ۲، ص ۴۰۶

[۲] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۳۱۷

[۳] بحار الانوار،ج ۷۴، ص ۳۱۲

[۴] همان، ص ۲۸۵

[۵] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۳۱۸

[۶] همان

[۷] مستدرک، ج ۲، ص ۴۰۷

[۸] بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۳۰۶

[۹] همان، ص ۳۱۳

[۱۰] بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۳۳۹

[۱۱] همان، ص ۳۱۲

[۱۲] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۳۱۷

[۱۳] بحار الانوار، ص ۳۳۶

[۱۴] همان، ص ۳۱۶

[۱۵] مستدرک، ج ۲، ص ۴۰۶

  • تلاوت ترتیل آیه ۲۷۳ سوره بقره – مصطفی اسماعیل

لِلْفُقَرَاءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ لَا یَسْتَطِیعُونَ ضَرْبًا فِی الْأَرْضِ یَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِیَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِیمَاهُمْ لَا یَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ

(انفاقِ شما، مخصوصاً باید) برای نیازمندانی باشد که در راه خدا، در تنگنا قرار گرفته‌اند؛ (و توجّه به آیین خدا، آنها را از وطنهای خویش آواره ساخته؛ و شرکت در میدانِ جهاد، به آنها اجازه نمی‌دهد تا برای تأمین هزینه زندگی، دست به کسب و تجارتی بزنند؛) نمی‌توانند مسافرتی کنند (و سرمایه‌ای به دست آورند؛) و از شدّت خویشتن‌داری، افراد ناآگاه آنها را بی‌نیاز می‌پندارند؛ امّا آنها را از چهره‌هایشان می‌شناسی؛ و هرگز با اصرار چیزی از مردم نمی‌خواهند. (این است مشخّصات آنها!) و هر چیز خوبی در راه خدا انفاق کنید، خداوند از آن آگاه است.

 

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

89 − 83 =