حدیث با موضوع توبه

حدیث با موضوع توبه

توبه یا بازگشت همراه با ندامت و پشیمانی به سوی حق تعالی را می‌توان به عنوان یکی از مهم‌ترین مباحث در قرآن کریم و احادیث منقول از معصومین علیهم السلام دانست چرا که علاوه بر اینکه در قرآن حدود هفتاد مرتبه به این مبحث پرداخته شده و با بیان رأفت پروردگار و تواب بودن (توبه پذیر) او، آدمیان به انجام عمل توبه سفارش شده‌اند در کلام روایت شده از پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصوم (ع) به منزلت توبه اشاره شده و از اهمیت آن سخن به میان آمده است به گونه‌ای که از به تاخیر انداختن آن به شدت نهی شده است. در این نوشتار قصد داریم برخی از احادیث معتبر مرتبط با توبه را برای بهره‌مندی شما قرار دهیم.

توبه در کلام حضرت محمد (ص)

  • إنَّ أکْثَرَ صِیاحِ أهْلِ النّارِ مِنَ التَّسْوِیفِ [۱].

همانا بیشترین فریاد اهل آتش (جهنمیان) از به تاخیر انداختن توبه می‌باشد.

  • لیسَ شیٌ احبُّ الی اللهِ من مؤمنٍ تائبٍ او مومنهٍ تائبهٍ [۲]

هیچ چیز در نزد خداوند متعال دوست داشتنی‌تر از مرد مومن توبه کرده یا زن با ایمان توبه نموده نیست.

حدیث با موضوع توبه
حدیث با موضوع توبه
  • انّ العَبْدَ لَیَذْنِبُ الذّنْبَ فَیدخُلُ به الجَّنهَ. قیلَ کیفَ ذلکَ یا رسولَ اللهِ؟ قالَ: یکونُ نَصَب عینَیْهِ تائباً مِنْهُ فاراً فمازالَ حتّی یدخُلَ الجَنَّهًَ [۳]

همانا برخی اوقات بنده گناهی مرتکب می‌گردد که به سبب همان گناه به بهشت وارد می‌شود. از پیامبر (ص) پرسیدند: چطور این امر ممکن است؟! ایشان فرمودند: گناهی که انجام داده‌ است همواره در برابر چشمانش است، به واسطه همان معصیت به سوی خداوند متعال برگشته و توبه کرده و همیشه مراقب خود می‌باشد و از معصیت فرار می‌کند تا در نهایت به بهشت وارد شود.

  • بابُ التّوبَهِ مَفتُوحٌ [۴].

درب توبه همواره باز می‌باشد.

  • اَلتّائِبُ مِنَ الذّنبِ کَمَن لاذَنْبَ لَهُ [۵].

توبه کننده‌ی از گناه و معصیت همانند کسی است که گناهی بر گردن او نیست.

  • النَّدمُ تَوبَهٌ [۶].

پشیمانی، توبه است (منظور از این است که پشیمانی از انجام گناه، توبه‌ی از گناه است).

  • لَو عَمِلْتُمُ الخَطایا حتّی بَلَغَ الی السّماءِ ثُمَّ نَدِمتُم لَتابَ اللهُ عَلَیکُم [۷].

اگر که شما آنقدر معصیت و گناه کرده‌اید که تا به بلندای آسمان رسیده باشد و پس از آن پشیمان گشته‌اید، خداوند متعال توبه‌ی شما را خواهد پذیرفت.

  • لا تُؤَخِّرِ التَّوبَهَ فَاِنَّ المَوتَ یأتی بَغتَهً [۸].

توبه کردن را به تاخیر نیانداز، پس همانا مرگ به صورت ناگهانی و سرزده از راه می‌رسد.

  • طوُبی لِمَن وَجَدَ فی صَحیفَهِ عَمَلِهِ یومَ القیامَهِ تَحتَ کُلِّ ذَنبٍ استَغفِرُالله [۹]

خوشا به حال آن‌کس که روز قیامت در نامه عمل خویش زیر هر گناهی استغفار ببیند.

توبه
توبه

سخن امامان (ع) درباره توبه

امام علی (ع)

  • طوبی لِعَبدٍ یستَغفِرُاللهَ مِن ذنبٍ لَم یطّلِعْ عَلَیهِ غَیرُهُ [۱۰].

خوش به حال بنده‌ای که از گناهی استغفار و توبه می‌کند که هیچ کس جز او از آن آگاه نیست.

  • ما کانَ اللهُ لِیفتَحَ لِعَبدٍ بابَ التَّوبَهِ وَ یغلِقَ عَنهُ بابَ المَغفِرَهِ [۱۱].

این‌گونه نبوده (نیست) که خداوند متعال درب توبه را بر کسی بگشاید اما درِ مغفرت و بخشش را بر روی او ببندد.

  • نَحنُ نُرید اَلاّ نَموتُ حتّی نَتوبَ وَ نَحنُ لانَتوبُ حتّی نَموتَ! [۱۲]

ما می‌خواهیم تا زمانی که نمردیم توبه و استغفار نماییم، در حالی که ما تا زمانی که نمردیم، استغفار نمی‌کنیم.

  • عَجِبْتُ لِمَنْ یَقنُطُ و مَعَهُ النَّجاهُ و هو الاستِغْفارُ [۱۳].

در تعجبم از فردی که رحمت حق نا امید است در حالی که راه نجاتی به همراه دارد و آن استغفار و توبه است.

  • التّوبَهُ نَدَمٌ بِالْقَلْبِ وَ اسْتِغْفارٌ بِاللِّسانِ وَ تَرْکٌ بِالْجَوارِحِ، وَ اِضمارٌ أنْ لایَعُودَ [۱۴].

توبه یعنی: ندامت و پشیمانی قلبی، استغفار زبانی، ترک گناه در عمل (با تمامی وجود) و تصمیم بر انجام ندادن دوباره آن.

امام حسن مجتبی (ع)

  • التَّقوی بابُ کُلِّ تَوبَهٍ [۱۵].

پرهیزگاری درِ هر نوع توبه و استغفار است.

امام سجاد (ع)

  • مَن اَشفَقَ مِنَ النّارِ بادَرَ بِالتَّوبَهِ اِلیَ اللهِ مِن ذُنُوبِهِ و راجَعَ عَنِ المَحارِم [۱۶].

هر آن‌کس که (به راستی) از آتش جهنم ترس دارد بدون لحظه‌ای درنگ از گناهان خویش به درگاه حق تعالی توبه می‌کند و از اعمال حرام دست بر می‌دارد.

امام محمد باقر (ع)

  • عَنْ شیخٍ من النخع قال: قلتُ لابی جعفَر – علیه السّلام – : انّی لم أزل والیاً منذُ زمنِ الحجّاج الی یومی هذا فهل لی من توبهٍ؟… قال: لا، حتّی تودّی کلَّ ذی حقٍّ حقَّه؟ [۱۷]

فردی از امام (ع) سوال نمود که من از دوران حجاج تا به الان حاکم و والی مردم بوده‌ام، آیا برای من توبه‌ای هست؟ (می‌توانم از گناهان خویش توبه نمایم). حضرت ساکت بودند و پاسخی ندادند. آن شخص برای بار دوم سوال خود را پرسید. امام فرمودند: راهی برای توبه‌ی تو وجود ندارد جز اینکه حق و حقوق تمامی افرادی که ضایع نمودی را به آن‌ها بازگردانی.

  • التّائبُ من الذّنْبِ کَمَنْ لا ذَنْبَ له و المُقیمُ علی الذّنبِ و هُوَ مستَغفِرٌ منهُ کالمستهزِءُ [۱۸].

توبه کننده‌ی از گناه همانند کسی است که گناهی برای او نیست وآن‌کس که همچنان بر انجام گناه مانده است و از آن استغفار میکند همانند کسی است که (پروردگار را) به استهزاء گرفته است.

  • کَفَی بالنَّدَم تَوبَهً [۱۹].

پشیمانی از گناه و معصیت برای توبه نمودن کافی است.

امام جعفر صادق (ع)

  • انّ الله یُحِبُّ العبدَ ان یَطلُبَ الیه فی الجرمِ العظیمِ و یُبغِضُ العبدَ أن یستَخِفَّ بالجرمِ الیسیر [۲۰].

همانا خداوند متعال بنده‌ای را که در معاصی عظیم از او آمرزش بخواهد دوست می‌دارد و بنده‌ای را که گناهان کوچک خویش را کم و ناچیز شمارد، دشمن دارد.

  • انّ رسولَ اللهِ ( صلّی الله علیه و آله ) کانَ یتوبُ الی اللهِ عزّوجلّ فی کلِّ یومٍ سبعینَ مرَّهٍ من غیرِ ذنبٍ [۲۱].

همانا پیامبر خدا (ص) روزانه هفتاد مرتبه به درگاه حق تعالی استغفار می‌نمود در حالی که گناهی مرتکب نشده بودند.

حدیث
حدیث

امام جواد (ع)

  • تَأخیرُ التَّوبَهِ إغترارٌ [۲۲].

به تاخیر انداختن توبه و استغفار، فریب خوردگی می‌باشد.

امام هادی (ع)

  • عن ابی الحسن الاخیر – علیه السّلام – و قَدْ سئِلَ عن التّوبَهِ النّصوح ما هِیَ؟ فکتَبَ – علیه السّلام – : ان یکونَ الباطنُ کالظّاهرِ و افضَلُ مِنْ ذلک [۲۳].

از امام هادی علیه السلام درباره توبه نصوح سوال شد. امام (ع) در پاسخ به سوال نوشت: توبه نصوح عبارت است از این‌که باطن آدمی شبیه به ظاهرش وحتی بهتر از ظاهر او باشد.

منابع:

[۱] جامغ السعادات، ج ۳، ص ۴۶

[۲] بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۱

[۳] محجه البیضاء، ج ۷، ص ۲۴

[۴] الشهاب فی الحِکم و الأدب، ص ۱۸

[۵] الشهاب فی الحِکم و الأدب، ص ۱۸

[۶] تحف العقول، ص ۵۵

[۷] لئالی‌الاخبار، ج ١، ص ٣۶۴

[۸] جامع احادیث‌الشیعه، ج ١۴، ص ٣٣٧

[۹] تفسیر مقتنیات، ج ١، ص ٨٩

[۱۰] جامع احادیث‌الشیعه، ج ١۴، ص ٣٣٢

[۱۱] نهج‌البلاغه، کلمه ۴٣۵

[۱۲] شرح حدیدی، ج ٢٠، ص ٣٢٩

[۱۳] تصنیف غرر الحکم، ص ۱۸۵، ح ۳۸۴۹

[۱۴] فهرست غرر، ص ٣٩

[۱۵] بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۱۱۰

[۱۶] تحف‌العقول، ص ٢٨٩

[۱۷] بحارالانوار، جلد ۷۵، صفحه ۳۲۹

[۱۸] محجه البیضاء، ج ۶، ص ۶۰

[۱۹] جهاد النفس، ح ۷۷۰

[۲۰] اصول کافی، ج ۴، ص ۱۸۰

[۲۱] بحار الانوار، ج ۷، ص ۳۱۶

[۲۲] گزیده تحف العقول، ح ۲۵۶

[۲۳] معانی الاخبار، ص ۱۷۴

 

  • تلاوت ترتیل آیه ۳۷ سوره بقره – شهریار پرهیزگار

فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَیْهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ

سپس آدم از پروردگارش کلماتی دریافت داشت؛ (و با آنها توبه کرد.) و خداوند توبه او را پذیرفت؛ چرا که خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.

دانلود

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 + 2 =