زیارت اهل قبور در کلام معصومین علیهم السلام

زیارت اهل قبور

زیارت اهل قبور و رفتن به قبرستان یکی دیگر از سنت‌های مهم دین مبین اسلام می‌باشد که بر اساس قرآن کریم و همچنین روایات و احادیث موجود در کتب معتبر مستحب گفته شده و به برپا داشتن آن سفارش گردیده است. با مطالعه دقیق سیره عملی بزرگان دین همچون رسول الله (ص) و امامان معصوم علیه السلام می‌توان به مهم بودن این سنت و اهتمام آنان به این امر که مورد اتفاق نظر مذاهب مهم اسلامی یعنی تشیع و تسنن است، پی برد. در این نوشتار بر آن شدیم تا احادیث روایت گردیده از معصومین علیه السلام را در این باره برای بهره‌مند گشتن شما عزیزان قرار دهیم.

احادیث نقل شده از پیامبر (ص) درباره زیارت اهل قبور

  • مَن سَلَّمَ عَلَیَّ فی شَیءٍ مِنَ الأرضِ اُبلِغْتُهُ، و مَن سَلَّمَ عَلَیَّ عندَ القَبرِ سَمِعتُهُ [۱].

هر شخصی از هر جای زمین (جهان) به من سلام دهد، سلام او به من می‌رسد و هر کس که بر سر قبر من به من سلام دهد، آن را خواهم شنید.

  • مَن زارَنی حَیّا و مَیِّتا کُنتُ لَهُ شَفیعا یَومَ القِیامَهِ [۲].

هر کس که من را چه در زمان حیاتم و چه در آن هنگام که مرده باشم زیارت کند، در روز جزا شفیع او هستم.

  • لَمّا سَألَهُ الحسنُ بنُ علیٍّ علیهما السلام: یا أبَتاهُ، ما جَزاءُ مَن زارَکَ ؟ : یا بُنَیَّ، مَن زارَنی حَیّا و مَیّتا أو زارَ أباکَ أو زارَ أخاکَ أو زارَکَ کانَ حَقّا عَلَیَّ أن أزُورَهُ یَومَ القِیامَهِ فَاُخَلِّصَهُ مِن ذُنوبِهِ [۳].

هنگامی که حسن (ع) به رسول خدا (ع) عرض نمود که پدر جان، پاداش شخصی که شما را زیارت نماید چیست؟ … ایشان فرمودند: پسرم! هر کس من یا پدرت یا برادر تو و یا خودت را هنگامی که زنده هستیم و یا زمانی که مرده‌ایم زیارت نماید، بر من است که در روز قیامت او را دیدار کرده و از گناهانش رها سازم.

  • سَتُدفَنُ بَضعَهٌ مِنّی بأرضِ خُراسانَ، لا یَزُورُها مُؤمِنٌ إلاّ أوجَبَ اللّهُ عزّ و جلّ لَهُ الجَنَّهَ و حَرَّمَ جَسَدَهُ على النّارِ [۴].

به زودی پاره‌ای از تن من در خاک خراسان مدفون می‌گردد، هیچ فرد مومنی آن را زیارت نکند جز اینکه خداوند عز و جل بهشت را بر او واجب و آتش جهنم را بر بدن او حرام می‌سازد.

زیارت اهل قبور
زیارت اهل قبور

زیارت اهل قبور در کلام ائمه اطهار (ع)

امام علی (ع)

  • زُورُوا مَوتاکُم، فإنّهُم یَفرَحُونَ بِزِیارَتِکُم، و لْیَطلُبِ الرَّجُلُ حاجَتَهُ عِندَ قَبرِ أبیهِ و اُمِّهِ بعدَ ما یَدعُو لَهُما [۵].

به زیارت اموات خود بروید، چون‌که آن‌ها از دیدار شما خشنود می‌گردند، و آدمی پس از آن که بر سر قبر والدین خویش برای آنان دعا نمود، حاجتش را از خداوند بخواهد.

  • السَّلامُ علَیکُم یا أهلَ القُبُورِ، أنتُم لَنا سَلَفٌ، و نَحنُ لَکُم خَلَفٌ، و إنّا إن شاءَ اللّه ُبِکُم لاحِقُونَ. أمّا المَساکنُ فَسُکِنَتْ ، و أمّا الأزواجُ فَنُکِحَتْ، و أمّا الأموالُ فَقُسِّمَتْ ، هذا خَبَرُ ما عِندَنا ، فَلَیتَ شِعرِی ما خَبَرُ ما عِندَکُم ؟ ـ ثُمّ قالَ: ـ أما إنَّهُم إن نَطَقُوا لَقالوا: وَجَدنا التَّقوى خَیرَ زادٍ [۶].

حضرت امیر المومنین (ع) هنگامی که از قبرستان می‌گذشت، فرمود:

سلام بر شما ای اهل قبور، شما رفتید و ما ماندیم و اگر که خداوند متعال بخواهد ما نیز به شما ملحق خواهیم شد. در خانه‌هایتان دیگران سکنی می‌کنند و همسران شما ازدواج کرده‌اند و اموال و دارایی‌هایتان تقسیم گردید، این خبری است که ما داریم، کاش می‌دانستم چه خبری نزد شما است؟ آن‌گاه فرمود: آگاه باشید اگر که آنان زبانی داشتند و می‌توانستند سخن بگویند، می‌گفتند: تقوا و پرهیزکاری را بهترین توشه یافته‌ایم.

امام جعفر صادق (ع)

  • مَن زارَنا فی مَماتِنا فکأنّما زارَنا فی حَیاتِنا [۷].

هر کس که ما را پس از مرگمان زیارت نماید، همانند آن است که در زمان حیاتمان ما را زیارت نموده است.

  • مَن لَم یَقدِرْ على زِیارَتِنا فَلْیَزُرْ صالِحِی مَوالِینا، یُکتَبْ لَهُ ثَوابُ زِیارَتِنا [۸].

هر کس که نمی‌تواند ما را زیارت کند، دوستان صالح ما زیارت نماید، برای او پاداش زیارت ما نوشته می‌شود.

  • لَمّا سَألَهُ داوود الرَّقِّیُّ : یقومُ الرجُلُ على قَبرِ أبیهِ وقَرِیبِهِ وغَیرِ قَرِیبِهِ ، هَل یَنفَعُهُ ذلکَ ؟ : نَعَم إنّ ذلک یَدخُلُ علَیهِ کما یَدخُلُ عَلى أحَدِکُم الهَدِیَّهُ، یَفرَحُ بِها [۹].

فردی به نام داوود رقی به امام صادق (ع) عرض کرد: آدمی بر سر قبر پدر، خویشاوندان و غریبه‌ها می‌رود، آیا این عمل سود و نفعی برای او دارد؟ امام در پاسخ به او فرمود: آری، همانگونه که اگر به یکی از شما هدیه‌ای عرضه شود، خوشحال می‌گردد، شخص مرده نیز از این عمل شما خشنود می‌شود.

امام موسی کاظم (ع)

  • مَن زارَ أوَّلَنا فقد زارَ آخِرَنا، و مَن زارَ آخِرَنا فَقَد زارَ أوَّلَنا، و مَن تَوَلَّى أوَّلَنا فَقَد تَوَلّى آخِرَنا، و مَن تَوَلّى آخِرَنا فَقَد تَوَلّى أوَّلَنا [۱۰].

هر کس که اولین ما را زیارت کند، آخرینمان را زیارت کرده باشد و هر آن‌کس که آخرین ما را زیارت نمایید، پس اولین ما را زیارت نموده است، و هر کس که ولایت اولین ما را قبول کند، ولایت آخرین ما را پذیرفته باشد و هر آن‌که ولایت آخرین ما را بپذیرد ولایت اولین ما را قبول نموده است.

  • مَن لَم یَستَطِعْ أن یَزُورَ قُبُورَنا فَلْیَزُرْ قُبُورَ صُلَحاءِ إخوانِنا [۱۱].

هر کس که توانایی این را ندارد که قبور ما را زیارت کند، پس به زیارت قبرهای برادران صالح ما بروند.

زیارت اهل قبور
زیارت اهل قبور

امام رضا (ع)

  • إنّ لِکُلِّ إمامٍ عَهدا فی عُنُقِ أولیائهِ و شِیعَتِهِ، و إنّ مِن تَمامِ الوَفاءِ بالعَهدِ و حُسنِ الأداءِ زیارَهَ قُبُورِهِم، فَمَن زارَهُم رَغبَهً فی زیارَتِهِم و تَصدِیقا بما رَغِبُوا فیهِ کانَ أئمَّتُهُم شُفَعاءَهُم یَومَ القِیامَهِ [۱۲].

همانا برای هر امامی عهدی بر گردن دوستان و شیعیان او است که وفای کامل نمودن به این عهد و ادا کردن نیکوی آن با زیارت قبور آنان است، پس هر کس که ایشان را با علاقه و از سر رغبت و با باور به آنچه که آن‌ها را ترغیب نموده و با تصدیق آن زیارت کند، ائمه آن‌ها در روز جزا شفیعشان می‌شوند.

منابع:

[۱] بحار الأنوار : ۱۰۰/۱۸۲/۴

[۲] قرب الاسناد: ۲۰۵/۶۵

[۳] علل الشرائع، ۵/۴۶۰

[۴] بحارالانوار: ۱/۳۱/۱۰۲

[۵] الخصال: ۱۰/۶۱۸

[۶] بحار الأنوار : ۷۸/۷۱/۳

[۷] بحار الانوار: ۳/۱۲۴/۱۰۰

[۸] بحار الانوار: ۲۹/۳۵۴/۷۴

[۹] بحار الأنوار : ۱۰۲/۲۹۶/۶

[۱۰] کامل الزیارات: ۸۴۲/۵۵۲

[۱۱] بحارالانوار، ۶۵/۳۱۱/۷۴

[۱۲] بحارالانوار، ۱/۱۱۶/۱۰۰

 

  • تلاوت ترتیل آیه ۶۴ سوره نساء – احمد دباغ

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِیمًا

ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود. و اگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم می‌کردند (و فرمانهای خدا را زیر پا می‌گذاردند)، به نزد تو می‌آمدند؛ و از خدا طلب آمرزش می‌کردند؛ و پیامبر هم برای آنها استغفار می‌کرد؛ خدا را توبه پذیر و مهربان می‌یافتند.

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 86 = 93