ماه شعبان در کلام بزرگان معصوم

ماه شعبان ماه پیامبر

ماه شعبان از جمله ماه‌های پر فضیلت و بسیار عزیز و محترم در اسلام است که بر اساس کلام صریح رسول الله (ص) منسوب به خود ایشان است و به سبب آن‌که در این ماه ارزاق مومنین منشعب گشته (یا تقسیم شده) و فزونی می‌یابد، شعبان نام گرفته است. برای این ماه اعمالی همچون روزه گرفتن، زکات و صدقه دادن، صلوات بسیار فرستادن، استغفار و دعا ذکر شده اند و فضائلی نظیر رفتن به بهشت و برخوردار شدن از کرامت‌های الهی در روز جزاء برای این ماه بیان شده‌اند.

در این نوشتار احادیث و روایات منقول از بزرگان معصوم (ع) را که در فضیلت این ماه آمده‌اند را برای بهره‌مند شدن شما قرار داده‌ایم.

ماه شعبان ماه پیامبر
ماه شعبان ماه پیامبر

ماه شعبان در سخن رسول الله (ص)  

  • شَعبانُ شَهری و رَمَضانُ شَهرُ اللّه ِ فَمَن صامَ شَهری کُنتُ لَهُ شَفیعا یَومَ القِیامَهِ [۱].

ماه شعبان ماه من و ماه رمضان ماه خداست، پس هر کس که ماه من را روزه بگیرد شفیعی برای او در روز قیامت خواهم بود.

  • إنَّما سُمِّیَ شَعبانُ لأِنَّهُ یَتَشَعَّبُ فیهِ أرزاقُ المُؤمِنینَ [۲].

همانا ماه شعبان، شعبان نامیده شد، چون‌که ارزاق مومنین در این ماه منشعب و تقسیم می‌گردند.

  • شَعْبَانُشَهْرِی فَرَحِمَ اَللَّهُ مَنْ أَعَانَنِی عَلَى شَهْرِی [۳].

شعبان ماه من است پس رحمت خدا بر آن کس که بر این ماه یاریم نماید.

  • کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَصُومُ الْأَیَّامَ حَتَّى یُقَالَ لَا یُفْطِرُ وَ یُفْطِرُ حَتَّى یُقَالَ لَا یَصُومُ قُلْتُ رَأَیْتُهُ یَصُومُ مِنْ شَهْرٍ مَا لَا یَصُومُ فِی شَیْ‏ءٍ مِنَ الشُّهُورِ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَیَّ الشُّهُورِ قَالَ شَهْرَ شَعْبَانَ کَانَ یَقُولُ هُوَ شَهْرٌ یَغْفُلُ النَّاسُ عَنْهُ بَیْنَ رَجَبٍ وَ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ هُوَ شَهْرٌ یُرْفَعُ فِیهِ الْأَعْمَالُ إِلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ جَلَّ جَلَالُهُ فَأُحِبُّ أَنْ یُرْفَعَ لِی عَمَلِی وَ أَنَا صَائِمٌ ‏[۴].

اسامه بن زید روایت می‌کند که عادت پیامبر خدا (ص) این بود که مدتی پی در پی روزه می‌گرفت تا آنجا که گفته می‌شد همیشه روزه می‌باشد و مدتی نیز پیاپی روزه نمی‌گرفت به گونه‌ای که گفته می‌شد دیگر روزه نمی‌گیرد. ابو سعید حذری می‌گوید: به اسامه گفتم که حضرت رسول (ص) در کدام یک از ماه‌ها بیشتر مقید به روزه گرفتن بود؟ اسامه پاسخ داد: ماه شعبان را مقید بود که روزه بگیرد و می‌فرمود: ماه شعبان ماهی است که مردم از آن غفلت می کنند و آن ماهی است که اعمال انسان‌ها به سمت پروردگار عالمیان بالا می‌روند، پس من دوست دارم در حالی که روزه‌ام اعمالم بالا روند.

شعبان در کلام ائمه اطهار (ع)

امام علی (ع)

  • رَجَبٌ شَهری و شَعبانُ شَهرُ رَسُولِ اللّه [۵].

رجب ماه من و شعبان ماه پیامبر خدا (ص) است.

  • صَومُ ثَلاثَهِ أیّامٍ مِن کُلِّ شَهرٍ ـ أربَعاءُ بَینَ خَمیسَینِ ـ و صَومُ شَعبانَ یَذهَبُ بوَسواسِ الصَّدرِ، و بَلابِلِ القَلبِ [۶].

روزه گرفتن سه روز در ماه – دو پنج شنبه اول و آخر ماه و چهارشنبه وسط ماه و روزه گرفتن ماه شعبان المعظم، وسواس و پریشانی‌های دل را از بین می‌برد.

حدیث
حدیث

امام محمد باقر (ع)

  • کَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص یَصُومُ شَعْبَانَ وَ شَهْرَ رَمَضَانَ یَصِلُهُمَا وَ یَنْهَى النَّاسَ أَنْ یَصِلُوهُمَا وَ کَانَ یَقُولُ هُمَا شَهْرُ اللَّهِ- وَ هُمَا کَفَّارَهٌ لِمَا قَبْلَهُمَا وَ مَا بَعْدَهُمَا مِنَ الذُّنُوب‏ [۷].

عادت پیامبر (ص) این‌گونه بود که شعبان را روزه می‌گرفت و به ماه مبارک رمضان متصل می‌کرد و به مردم می‌فرمود که آن دو ماه را به هم وصل نمایند (روزه‌های دو ماه را پیاپی بگیرند) و همچنین بیان می کردند که ماه‌های شعبان و رمضان ماه‌های خدا هستند و روزه گرفتن در آن‌ها کفاره گناهان پیشین و پسین (آینده) است.

امام صادق (ع)

  • مَنْ صَامَ ثَلَاثَهَ أَیَّامٍ مِنْ آخِرِ شَعْبَانَ وَ وَصَلَهَا بِشَهْرِ رَمَضَانَ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ صَوْمَ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْن‏ [۸].

هر کس که سه روز انتهایی ماه شعبان را روزه بگیرد و به ماه رمضان متصل کند، خداوند متعال برای او روزه دو ماه پیاپی را می‌نویسد.

  • صَوْمُ شَعْبَانَ وَ شَهْرِ رَمَضَانَ شَهْرَیْنِ مُتَتابِعَیْنِ تَوْبَهٌ وَ اَللَّهِ مِنَ اَللّهِ وْبَهٌ وَ اَللَّهِ [۹].

به خداوند قسم که روزه‌ی دو ماه پیاپی شعبان و ماه مبارک رمضان، توبه ای مقبول از سمت خداوند می‌باشد.

  • صِیَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ ذُخْرٌ لِلْعَبْدِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ یُکْثِرُ الصِّیَامَ فِی شَعْبَانَ إِلَّا أَصْلَحَ اللَّهُ أَمْرَ مَعِیشَتِهِ وَ کَفَاهُ شَرَّ عَدُوِّهِ وَ إِنَّ أَدْنَى مَا یَکُونُ لِمَنْ یَصُومُ یَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أَنْ تَجِبَ لَهُ الْجَنَّهُ [۱۰].

روزه ماه رمضان اندوخته و توشه‌ای برای بنده در روز قیامت است و هیچ بنده‌ای نیست که بسیار در ماه شعبان روزه بگیرد مگر این‌که پروردگار متعال در امر معیشت او اصلاح نموده و شر دشمنش را از او دفع می‌کند و همانا کم‌ترین جزا و پاداش شخصی که روزی از ماه شعبان را روزه بگیرد این است که بهشت بر او واجب می‌گردد.

امام رضا (ع)

  • اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِیمَا مَضَى مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِی‏ مِنْه‏. [۱۱]

خداوندا اگر که در روزهایی که از ماه شعبان سپری شد ما را مورد بخشش خود قرار ندادی پس در باقیمانده آن ما را ببخش و بیامرز.

منابع:

[۱] بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۸۳

[۲] ثواب الاعمال، ص ۶۲

[۳] المقنعه، ج ۱، ص ۳۷۰

[۴] وسایل الشیعه، ج ۱۰، ص ۵۰۲

[۵] مصباح المجتهد، ص ۷۹۷

[۶] الخصال: ۱۰/۶۱۲

[۷] الکافی، ج ۴، ص ۹۲

[۸] من لا حضره الفقیه، ج ۲، ص ۹۴، ح ۱۸۲۹

[۹] ثواب الاعمالو عقاب الاعمال، ج ۲، ص ۵۹

[۱۰] بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار (ع)، ج ۹۴، ص ۶۸

[۱۱] وسایل الشیعه، ج ۱۰، ص ۳۰۱، ح ۱۳۴۷۱

موسسه معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

21 − = 18