احادیث نبوی درباره حیوانات و حقوق آن ها

احادیث نبوی درباره حیوانات

دین اسلام بر خلاف آن چه که مخالفان و معاندان در جهت تخریب آن بیان کرده اند، آئینی است که نه تنها به حقوق خُرد و کلان انسان ها پرداخته است بلکه تمامی جانداران از جمله حیوانات موجود بر روی کره زمین را محترم دانسته، درباره رعایت حقوق آن ها سخن گفته و دستوراتی را وضع و مقرر کرده است. در حقیقت بر اساس اصول دین مبین اسلام هر یک از حیوانات در نظام آفرینش مقام و جایگاهی دارد و انسان می بایست حقوق آن ها را رعایت نماید و با آنان به مهربانی رفتار نماید زیرا آنان همچون انسان ها آفریده خداوند هستند و به شیوه ی خود به تسبیح او مشغول می باشند. در سیره و سنت نبوی که خود برخواسته از کلام الهی است، به وفور دیده شده که حضرت محمد (ص) به مهربانانه رفتار نمودن با حیوانات و بد رفتاری نکردن با آن ها توصیه و سفارش کرده است به همین سبب در این مطلب برآن شدیم تا برخی از احادیث گهربار ایشان درباره حیوانات و حقوق آن ها را برای بهره مندی و استفاده شما جمع آوری نموده و منتشر سازیم.

احادیث نبوی درباره حیوانات
احادیث نبوی درباره حیوانات

احادیث نبوی درباره حیوانات

  • لَمّا أبْصَرَ ناقَهً مَعْقولَهً و علَیها جِهازُها: أینَ صاحِبُها؟ مُروهُ فلْیَسْتعِدَّ غَدا للخُصومَهِ [۱]

رسول الله (ص) زمانی که ماده شتری را مشاهده کرد که بار او همچنان بر پشتش قرار دارد فرمود: صاحب او کجاست؟ به او بگویید که خویشتن را برای شکایت این شتر در روز جزا آماده و مهیا سازد.

  • إنّ اللّهَ یُحِبُّ الرِّفْقَ و یُعینُ علَیهِ، فإذا رَکِبْتُمُ الدَّوابَّ العُجْفَ فأنْزِلوها مَنازِلَها ، فإنْ کانتِ الأرضُ مُجْدِبَهً فانْجوا عَنها ، و إنْ کانتْ مُخْصِبهً فأنْزِلُوها مَنازِلَها [۲].

همانا خداوند مدارا نمودن را دوست دارد و بر انجام دادن آن یاری می کند. پس هر زمان چارپایان لاغر را سوار شدید آن ها را منزل هایشان فرود آورید. پس اگر که زمین خشک و بی گیاه است به سرعت از آن گذر کنید و اگر که پر علف بود در آن جا به آنان استراحت دهید.

  • لَو غُفِرَ لَکُم ما تَأتونَ إلى البَهائِم لَغُفِرَ لَکُم کَثیرا [۳].

اگر که ستم و ظلمی که به حیوانات روا می دارید بخشوده شود، بسیاری از گناهانتان بخشیده خواهند شد.

  • ارْکَبوا هذهِ الدَّوابَّ سالِمَهً و اتَّدِعُوها سالِمَهً، و لا تَتَّخِذوها کَراسِیَّ لأحادیثِکُم فی الطُّرُقِ و الأسْواقِ ، فَرُبَّ مَرْکوبَهٍ خَیرٌ مِن راکِبِها و أکْثَرُ ذِکْرا للّه ِ تبارکَ و تعالى مِنهُ [۴]

چارپایان سالم را سوار شوید و آنان را صحیح و سالم نگاه دارید و آن ها (چارپایان) را کرسی (محل نشستن) برای صحبت های خود در مسیرها و بازارها نسازید، چه بسا مرکبی که از سوار خویش برتر بوده و بیشتر به یاد خداوند متعال باشد.

  • لَعنَ اللّه ُمَن مَثَّلَ بالحَیوانِ [۵].

خداوند متعال لعنت نمود کسی را که حیوان را مُثله (بریدن گوش یا بینی) کند.

  • للدّابّهِ على صاحِبِها سِتُّ خِصالٍ: یَعْلِفُها إذا نَزلَ، و یَعْرِضُ علَیها الماءَ إذا مَرَّ بهِ، و لا یَضْرِبُها إلاّ على حقٍّ، و لا یُحَمّلُها ما لا تُطیقُ، و لا یُکلّفُها مِن السَّیرِ إلاّ طاقَتَها، و لا یَقِفُ علَیها فُواقا [۶]
  • برای حیوان بر گردن صاحب او شش حق است: هر زمان از آن پیاده گشت علوفه اش را بدهد، اگر که از کنار آبی رد شد، به او آب دهد (سیرابش کند)، و جز به حق آن را نزند، و فوق طاقت و قدرتش بر او بار نگذارد، بیش از توانی که دارد او را راه نبرد، و مدت زمان زیادی بر روی آن درنگ نکند (به این معنا که اگر قرار نیست او را راه برد بر او سوار نماند و پیاده شود).
  • إنَّ الدَّابّهَ تقولُ: اللّهُمَّ ارْزُقنی مَلِیکَ صِدْقٍ، یُشْبِعُنی، و یَسْقِینی، و لا یُحَمِّلُنی ما لا اُطیقُ [۷].
سیراب کردن حیوانات
سیراب کردن حیوانات

همانا حیوان می گوید: خدوندا! صاحب و مالک خوبی نصیبم گردان، کسی که مرا سیر کند، به من آب دهد و بیش از حد توان و قدرتم بر من بار قرار ندهد.

  • لا تَضْرِبوا الدَّوابَّ على وُجوهِها ؛ فإنَّها تُسَبِّحُ بحَمْدِ اللّهِ [۸]

بر صورت حیوانات نزنید، چون که آن ها تسبیح خداوند را گویند.

  • نهى النَّبیُّ صلى الله علیه و آله عنِ التَّحْریشِ بَینَ البَهائمِ [۹].

پیامبر گرامی اسلام (ص) از به جان یکدیگر انداختن حیوانات نهی نموده است.

  • نَهى (رسول اللّه صلى الله علیه و آله) عن قَتلِ کُلِّ ذی رُوحٍ إلاّ أنْ یُؤذی [۱۰]

رسول خدا (ص) از کشتن هر جانداری بر حذر داشته و نهی نموده است مگر اینکه آن جاندار آزار رساند.

  • ما مِن دابَّهٍـ طائرٍ و لا غَیرِهِ ـ یُقتَلُ بغَیرِ الحقِّ إلاّ ستُخاصِمُهُ یَومَ القِیامَهِ [۱۱]

هر نوع حیوانی خواه پرنده باشد یا چیزی جز آن، اگر که به ناحق کشته شود در روز جزاء از قاتل خویش شکایت خواهد کرد.

  • إنَّ اللّه َ کَتَبَ الإحسانَ على کُلِّ شیءٍ ، فإذا قَتَلتُم فَأحسِنوا القِتلَهَ ، و إذا ذَبَحتُم فَأحسِنوا الذِّبحَهَ ، و لْیُحِدَّ أحَدُکُم شَفرَتَهُ و لْیُرِحْ ذَبیحَتَهُ [۱۲]

همانا خداوند به احسان و نیک عمل نمودن در هر چیزی سفارش کرده است، پس اگر که حیوانی را (برای خوردن) کشتید، نیکو بکشید و اگر که حیوانی را ذبح نمودید، نیکو ذبح نمایید، و هر یک از شما باید کارد (چاقو) خود را خوب تیز کند و ذبیحه خود را راحت کند.

  • رأیتُ فی النّارِ صاحِبهَ الهِرّهِ تَنْهَشُها مُقْبِلَهً و مُدْبِرَهً، کانتْ أوثَقَتْها فلَم تکُنْ تُطعِمُها و لَم تُرْسِلْها تأکُلُ مِن خِشاشِ الأرضِ [۱۳]

پیامبر (ص) فرمودند: در آتش جهنم زنی را دیدم که گربه اش از هر سو او را گاز می گرفت، دلیلش این بود که در دنیا آن زن گربه را بسته بود و نه به او غذا می داد و نه آن را آزاد و رها می ساخت تا خودش حیوانی را شکار کند.

  • غُفِرَ لامْرأهٍ مُومِسَهٍ مرَّتْ بکلبٍ على رأسِ رَکِیٍّ یَلْهَثُ کادَ یَقْتُلُهُ العَطَشُ، فنَزَعَتْ خُفَّها فأوْثَقَتْهُ بخِمارِها فنَزَعَتْ لَهُ مِن الماءِ، فغُفِرَ لَها بذلکَ [۱۴]

زن بدکاره ای آمرزیده شده به سبب آن که هنگامی که سگی را مشاهده کرد که بر سر چاهی (بر اثر تشنگی) له له می زد و از تشنگی کم مانده است بمیرد، او کفش خود را در آورد و آن را به روسری خویش بست و توسط آن از چاه آب بیرون آورد و به آن حیوان داد.

منابع:

[۱] بحار الأنوار: ۷/۲۷۶/۵۰

[۲] الکافی

[۳] کنزالعمال، ۲۴۹۷۳

[۴] کنز العمّال

[۵] کنزالعمال،۲۴۹۷۱

[۶] مستدرک الوسائل، ۹۳۹۳/۲۵۸/۸

[۷] من لا یحضره الفقیه، ۲۴۷۷/۲۸۹/۲

[۸] الکافی، ۴/۵۳۸/۶

[۹] التاج الجامع للاصول: ۳۵۱/۴

[۱۰] کنز العمال: ۳۹۹۸۱

[۱۱] کنز العمال: ۳۹۹۶۸

[۱۲] الترغیب و الترهیب: ۲/۱۵۶/۱

[۱۳] مستدرک الوسائل:۹۵۰۲/۳۰۲/۸

[۱۴] کنزالعمال: ۴۳۶۹۵

 

  • تلاوت ترتیل آیه ۳۸ سوره انعام – استاد محمد حسین سعیدیان

وَمَا مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُکُمْ ۚ مَا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِنْ شَیْءٍ ۚ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ

هیچ جنبنده‌ای در زمین، و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند، نیست مگر اینکه امتهایی همانند شما هستند. ما هیچ چیز را در این کتاب، فرو گذار نکردیم؛ سپس همگی به سوی پروردگارشان محشور می‌گردند.

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

51 − = 41