علی علیه السلام در کلام حضرت رسول (ص)

حرم امام علی علیه السلام

در این مطلب احادیثی که از رسول خدا (ص) درباره علی علیه السلام روایت گردیده است را به رشته تحریر درآوردیم.

علی علیه السلام اولین مرد ایمان آورنده به اسلام، کاتب وحی خداوند، مفسر قرآن، پسرعمو، یار و داماد پیامبر (ص) و نخست امام از ۱۲ امام مسلمانان شیعی و چهارمین خلیفه از خلافای اهل سنت به شمار می رود. ایشان از جمله شخصیت های بزرگ و برتر کل تاریخ اند که نه تنها عالمان مسلمان بلکه اندیشمندان غیر مسلمان نیز به آن اقرار و اعتراف کرده اند. علی (ع) که فضائل بسیاری برایش بیان گردیده و بر اساس منابع تشیع و برخی از منابع دینی و قرآنی اهل تسنن بخشی از آیات قرآن کریم در مورد فضیلت های ایشان است (مصداقی برای آیه می باشد [۱] )،  مصداق بارز و آشکاری برای آیه ۲۹ سوره فتح دانست آنجا که پروردگار عالمیان می فرماید: محمّد (ص) فرستاده خداست؛ و کسانی که با او هستند در برابر کفّار سرسخت و شدید، و در میان خود مهربانند … [۲]. ایشان آن چنان در نبرد و مقابله با دشمن سرسخت بود و لرزه بر اندامشان می انداخت که دیدن چهره ای سراسر رأفت و مهربانی از او در ارتباط با مردم و عبادت خالصانه و تضرع او در پیشگاه حق تعالی، دیگران را متحیر و متعجب می ساخت. بدون تردید صحبت درباره فضائل و خصائل امیرمومنان (ع) در یک متن و یک کتاب نمی گنجد پس سخن را کوتاه کرده و امیر مومنان را از آینه کلام رسول الله (ص) مشاهده خواهیم کرد.

حضرت علی علیه السلام
حضرت علی علیه السلام

علی علیه السلام در کلام حضرت رسول (ص)

  • علیٌّ مَع الحقِّ و الحقُّ مَع علیٍّ، یَدورُ حَیثُما دارَ [۳].

علی با حق است و حق با علی ست و بر گِرد محور او می چرخد.

  • الحقُّ مع علیٍّ أیْنَما مالَ [۴]

حق به همراه علی است به هر سو که رو کند.

  • إنّ علیّا منّی و أنا مِنهُ، و هُو ولیُّ کلِّ مؤمنٍ [۵]

همانا علی از من است و من از اویم، و او ولی هر فرد با ایمانی است.

  • أعلمُ اُمّتی مِن بَعدی علیُّ بنُ أبی طالبٍ [۶].

عالمترین امت من پس از من علی بن ابی طالب است.

  • عُنوانُ صحیفهِ المؤمنِ حُبُّ علیِّ بنِ أبی طالبٍ [۷].

عنوان و تیتر کارنامه فرد با ایمان حب علی بن ابی طالب است.

  • عَلیٌّ یَعْسوبُ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمالُ یَعْسوبُ الْمُنافِقینَ [۸].

علی امیر و پیشوای مومنین و مال پیشوا و بزرگ منافقین است.

  • حقُّ علیٍّ على هذهِ الاُمّهِ کحَقِّ الوالِدِ على وَلَدِهِ. [۹]

حق علی بر این امت همانند حق پدر بر فرزندش است.

  • انتَ (یاعلیُّ) مِنّی بِمَنزِلَهِ هارونَ مِن موسی اِلّا اَنَّهُ لانَبیَّ بعدی [۱۰].

منزلت و جایگاه تو (ای علی) نسبت به من مثل منزلت هارون نسبت به موسی (ع) می باشد جز اینکه پس از من رسولی نیست (نخواهد آمد).

  • سَتکَونُ بَعدی فِتنَهٌ فَاِذا کانَ کذلِکَ فَالْزِموا علیَّ بْنَ اَبی‌طالب [۱۱]

به زودی پس از من فتنه ای رخ می دهد، پس اگر که آنگونه شد به علی بن ابی طالب تمسک جوئید.

  • اَنا مدینهُ العِلم و علیٌّ بابُها فَمَن اَرادَ المَدینَهَ فَلْیَأْتِها مِن بابِها [۱۲].

من شهر علم هستم و علی دروازه آن است، پس هر کس که شهر را بخواهد (به دنبال دانش است) می بایست از دروازه آن وارد گردد.

  • مَن آذى علیّا فَقدْ آذانی [۱۳].

هر کس که علی را آزار دهد پس مرا آزرده کرده است.

  • إنّ علیّا و شیعتَهُ هُمُ الفائزونَ یومَ القیامهِ [۱۴].

همانا علی و پیروان او افراد پیروز و رستگاران روز قیامت هستند.

  • کَفِّی و کَفُّ علیٍّ فی العَدلِ سَواءٌ [۱۵].

دست من و دست علی در اجرای عدل و عدالت یکسان می باشند.

  • لَوْلاکَ یا علِیّ، ما عُرِفَ المؤمنونَ مِنْ بَعْدی [۱۶].

ای علی اگر که تو نبودی، مومنان پس از من شناخته نمی شدند.

  • إنّ وصیّی و مَوضِعَ سِرّی و خیرَ مَن أتْرُکُ بَعدی و یُنجِزُ عِدَتی و یَقْضی دَینی علیُّ بنُ أبی طالبٍ [۱۷].

همانا وصی، حافظ اسرار و بهترین بازماندگان من و فردی که وعده ی من را تحقق می بخشد و دینم را ادا می کند، علی بن ابی طالب است.

ولایت و جانشینی پیامبر
ولایت و جانشینی پیامبر
  • یا عمّار! اِنْ رَأَیتَ علیاً قَد سَلَکَ وادیاً و سَلَکَ الناسُ وادیاً غیرَهُ فَاسلُکْ مَعَ عَلِیٍّ وَدَعِ الناسَ [۱۸].

ای عمار! اگر که دیدی علی به راهی می رود و تمامی مردم در مسیری دیگر قدم می گذارند، تو مردم را رها کن و واگذار و در راهی که علی رفته است برو.

  • لَو أنَّ السَمواتِ وَ الأرضَ وُضِعَت فی کفّه میزانٍ وَ وُضِعَ ایمانُ عَلیٍّ فی کفَّهِ میزانٍ لَرُجِّحَ ایمانُ عَلِیٍّ عَلَی السّموات وَالأرض [۱۹].

اگر که آسمان ها و زمین در یک کفه ی ترازو قرار گیرند و ایمان علی در کفه ی دیگر، ایمان علی بر آسمان ها و زمین برتری می یابد.

  • ما مَرَرْتُ بسماءٍ اِلّا و أهلُها یُشتاقُون اِلی علیِّ بنِ ابی‌طالب و ما فی‌الجَنَهِ نبیٌّ اِلّا و هو مشتاقٌ الی علیِّ بن ابی‌طالب [۲۰].

رسول خدا (ص) فرمود: (در معراج) از هیچ آسمانی عبور نکردم مگر اینکه اهل آن به دیدار علی بن ابی طالب اشتیاق داشتند و در بهشت پیامبری نبود جز این که به دیدار علی بن ابی طالب مشتاق باشد.

  • مَن أرادَ أن یَنظُرَ إلى آدمَ فی علمِهِ، و إلى نوحٍ فی فَهمِهِ، و إلى إبراهیمَ فی حِلمِهِ، و إلى یحیى بنِ زکریّا فی زُهدِهِ، و إلى موسى بنِ عِمرانَ فی بَطْشِهِ، فَلیَنْظُرْ إلى علیِّ بنِ أبِی طالبٍ [۲۱].

هر کس که بخواهد علم و دانش آدم (ع)، بینش و فهم نوح (ع)، بردباری و حلم ابراهیم (ع)، زهد یحیی پسر زکریا و قدرت موسی پسر عمران را نظاره گر باشد، پس به علی بن ابی طالب نگاه کند.

  • أتانی جَبرئیلُ فقالَ: یا محمّدُ، إنّ ربَّکَ (یُقْرِئکَ السّلامَ و) یقولُ لکَ: إنّ علیَّ بنَ أبی طالبٍ وصیُّکَ و خلیفتُکَ على أهلِکَ و اُمّتِکَ [۲۲]

جبرئیل به نزد من آمد و گفت: ای محمد، همانا پروردگارت (به تو درود می فرستد) و می فرماید: همانا علی بن ابی طالب وصی و جانشین تو برای اهل و امت تو می باشد.

  • لَو أَنَّ الغِیاضَ أَقلامٌ و البَحْرَ مِدادٌ و الجِنَّ حُسّابٌ و الإِنسَ کُتّابٌ ما اَحْصَوْا فضائلَ علیِّ بن ابی‌طالب علیه‌السلام [۲۳].

اگر که تمامی درختان قلم و همه ی دریاها مُرکب، و جنیان حساب کننده و انسان ها کاتب و نویسنده شوند، نمی توانند فضائل علی بن ابی طالب را بشمارند.

حرم امام علی علیه السلام
حرم امام علی علیه السلام
  • حُبُّ عَلّیِ بنِ ابی‌طالبٍ یأکُلُ اُلذّنوبَ کما تَأکُلُ النارُ الحَطَبَ [۲۴].

حُب و دوستی علی بن ابی طالب گناهان را نابود می سازد و از بین می برد همانند آتشی که هیزم را نابود می کند.

منابع:

[۱] آیه های تطهیر، ولایت و مباهله برخی از این آیات می باشند.

[۲] آیه ۲۹ سوره فتح، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی.

[۳] شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۲، ص ۲۹۷

[۴] کافی، ج ۱، ص ۲۹۴، ح ۱

[۵] کنزالعمال، ۳۲۹۳۸

[۶] کنز العمال، ۳۲۹۷۷

[۷] کنزالعمال،۳۲۹۰۰

[۸] امالی (طوسی)، ص ۳۵۵

[۹] امالی (طوسی)، ص ۵۴

[۱۰] صحیح مسلم، ج ۴، ص ۴۴

[۱۱] اُسدالغابه، ج ۵ ص ٢٨٧

[۱۲] مستدرک حاکم، ج ٣، ص ١٢۶

[۱۳] بحار الأنوار: ج۵،ص ۶۹ ،ح ۱

[۱۴] تاریخ دمشق: ۴۲ / ۳۳۳ / ۸۹۰۰

[۱۵] تاریخ دمشق: ۴۲ / ۳۶۹ / ۸۹۶۳

[۱۶] کنز العمّال: ۳۶۴۷۷

[۱۷] کنز العمال: ۳۲۹۵۲

[۱۸] کنزالعمال، ج ١١، ص ۶١٣

[۱۹] کنزالعمال، ج ١١، ص ۶١٧

[۲۰] ذخائر العقبی، ص ۶۴

[۲۱] تاریخ دمشق: ۴۲/۳۱۳/۸۸۶۲

[۲۲] امالی (مفید)، ص ۱۶۸، ح ۳

[۲۳] تذکره الخواص سبط ابن الجوزی، ص ۱۳

[۲۴] کنزالعمال، ج ١١، ص ۶٢١

سایت موسسه فرهنگی معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

35 − = 25