حدیث با موضوع سفر | احادیث موضوعی

سفر و گردش

در این مطلب احادیث نقل شده از رسول خدا (ص) و امامان معصوم علیه السلام درباره سفر را برای استفاده و بهره مندی شما عزیزان گردآوری نموده ایم.

 احادیث نقل شده از حضرت محمد (ص)

  • سافِرُوا، تَصِحُّوا و جاهِدُوا، تَغنَمُوا [۱]

به مسافرت بروید تا سلامت بمانید و جهاد (جهاد را می توان به تلاش و کوشش معنا نمود) کنید تا غنیمت (سود، منفعت) به دست آورید.

  • سافِرُوا، تَصِحُّوا و تُرزَقُوا [۲]

به سفر بروید تا تندرست و سلامت بمانید و رزق و روزی داده شوید.

سفر و گردش
سفر و گردش
  • الرَّفیقُ ثُمّ الطّریقُ [۳]

برای سفر، اول همسفر انتخاب شود.

  • إذا کانَ ثلاثهٌ فی سَفَرٍ، فَلْیُؤَمِّرُوا أحَدَهُم [۴]

هر زمان سه نفر با هم در سفر بودند، پس یکی را از میان خود به سالاری و رهبری برگزینند.

  • سَیِّدُ القَومِ، خادِمُهُم فی السَّفَرِ [۵]

بزرگ و سرور قوم، شخصی است که در هنگام سفر خدمتگزار آن ها باشد.

  • إذا خَرَجَ أحَدُکُم إلى سَفَرٍ ثُمّ قَدِمَ على أهلِهِ، فَلْیُهدِهِم و لْیُطرِفهُم، و لو حِجارهً! [۶]

هر زمان که یکی از شما به مسافرت رفت، در زمان بازگشت به سوی خانواده، هدیه و تحفه ای را برای آنان بیاورد، حتی اگر که سنگ باشد.

  • مَن أَعانَ مُؤمناً مسافراً فرَّجَ اللهُ عَنهُ ثَلاثاً و سَبعینَ کُربَهًَ و اجارَهُ فی‌الدُّنیا و الإخِرَهٍ مَنَ الغَمِّ وَ الهَـمِّ [۷]

هر کس مسافر مومنی را یاری و کمک نماید خداوند متعال هفتاد و سه سختی و گرفتاری را از او رفع می کند و او را در دنیا و آخرت از غَم و هَم محفوظ می دارد.

  • اِذا نَزلْتَ مَنزِلاً فَقُل «اللّهُمَّ اَنزِلنی مُنْزَلاً مُبارکاً وَ اَنتَ خَیرُ المُنزِلین» تُرزَقْ خَیرَهُ و یُدفعْ عَنکَ شَرُّهُ [۸]

هر گاه هنگام سفر در جایی یا مکانی پیاده شدی این «اللّهُمَّ اَنزِلنی مُنْزَلاً مُبارکاً وَ اَنتَ خَیرُ المُنزِلین» را بخوان تا خیر سفر به تو برسد و شر آن از تو دور گردد.

  • السّفرُ قِطعهٌ مِن العذابِ، فإذا قَضی اَحدُکُم سَفَرهُ فلیُسْرِعِ العَودَ اِلی اَهلِه [۹]

در حقیقت سیر و سفر قسمتی از رنج و محنت است، هر گاه سفر هر یک از شما به آخر رسید، پس هرچه سریع‌تر به نزد خانواده اش بازگردد.

احادیث روایت شده از امامان معصوم (ع)

امام علی (ع)

  • اذا رَکِبتُمُ الدَّوابَّ فَاذکُروا الله عَزّوَجلَّ و قولوا «سُبحانَ الّذی سَخَّرَ لَنا هَذا وَ ماکُنّا لَهُ مُقرِنینَ و اِنّا اِلی رَبِّنا لَمُنقَلِبون» [۱۰]

اگر که بر مَرکب (چهار پایان، وسایل نقلیه) سوار شدید خداوند عز و جل را یاد کنید و بگویید: «پاک و منزّه خدایی که این (انواع کشتی و چهار پایان قوی) را مسخر ما گردانید و گرنه ما هرگز قادر بر آن نبودیم [۱۱]».

  • لاتَصحبَنَّ فی سَفَرِکَ مَن لایَری لَکَ مِنَ الفَضلِ عَلَیهِ کَما تَری لَهُ عَلیکَ [۱۲]

با فردی که منزلت و فضلی که تو برای او قائل هستی برایت قائل نباشد هیچ گاه سفر مکن.

  • لایَخرُجُ الرَّجُلُ فی سَفرٍ یَخافُ مِنهُ علی دِینِهِ و صَلاتِهِ [۱۳]

آدمی نباید به مسافرتی که در آن بر دین و نماز خود احساس خطر می‌کند، برود.

امام جعفر صادق (ع)

  • إفتَتِحْ سَفَرکَ بِالصَّدقَهِ وَ اخرُجْ اِذا بَدالَک فَاِنَّکَ تَشترَیِ سَلامَهَ سَفَرِکَ [۱۴]

سفر خود (حتی در اوقاتی که سفر مناسب نیست همانند روزهای نحس) را با دادن صدقه آغاز کن زیرا سلامتی خود را در سفر تامین خواهی کرد.

صدقه
صدقه
  • الخاتَمُ العَقیقُ امانٌ فی‌السَّفر [۱۵]

انگشتر عقیق داشتن در سفر سبب حفظ و ایمنی است.

  • حَقُّ علَی المُسلِم اِذا ارادَ سَفراً أَنْ یُعلِمَ اِخوانَهُ و حقٌّ علی اِخوانِهِ اذا قَدِمَ أنْ یَأتُوهُ [۱۶]

بر هر شخص مسلمانی لازم است که در هنگام سفر برادران دینی خود را با خبر سازد و بر آن ها نیز لازم است که پس از بازگشت او، به دیدارش بروند.

  • عَلَی العاقِلِ أنْ لایَکونَ ظاعِناً اِلاّ فی‌ثلاثٍ: تَزَوُّدٍ لِمَعادٍ أَو مَرَمَّهٍ لِمعاشٍ اَو لَذَّهٍ فی غیرِ مُحَرّمٍ [۱۷]

انسان عاقل به سفر نمی رود جز برای دریافت معارف الهی و ذخیره ای برای روز آخرت، کسب درآمد و معاش و سیاحت و خوشگذرانی در غیر امور حرام.

امام موسی کاظم (ع)

  • مَن خَرجَ وَجِدَهُ فی سَفرٍ فَلیَقُلْ «ما شاءَاللهُ لاحَولَ و لاقُوَّهَ اِلاّ بِالله اَللّهُمَّ آنِسْ وَحشَتی وَ أَعِنّی عَلی المحجَّه‌البَیضاء وَحدَتی وَ أَدِّ غَیبَتی» [۱۸]

هر کس که به تنهایی به مسافرت برود این دعا را بخواند «ما شاءَاللهُ لاحَولَ و لاقُوَّهَ اِلاّ بِالله اَللّهُمَّ آنِسْ وَحشَتی وَ أَعِنّی عَلی المحجَّه‌البَیضاء وَحدَتی وَ أَدِّ غَیبَتی»

  • لاتَخرُجْ فی سفرٍ وَحَدَکَ فَاِنَّ الشّیطانَ مَع الواحِدِ وَ هُوَ مَن الاِثنَینِ أَبعَدُ [۱۹]

تنهایی سفر مکن که شیطان با فرد تنها همدم شده و از مسافرانی که دو نفر هستند (تنها نیستند و همسفری دارند) دوری می کند.

امام رضا (ع)

  • اذا رَکِبَ الرّجُلُ الدّابَّهَ فَسمَّی رَدِفَهُ مَلَکٌ یَحفَظُهُ حَتّی یَنزِلَ، فإن رَکِبَ وَ لَم یُسَمٍّ رَدِفَهُ شَیطانٌ [۲۰]

در هنگام سوار شدن بر مَرکب (وسیله نقلیه) اگر که فرد «بسم الله الرحمن الرحیم» گوید فرشته ای در کنارش خواهد نشست و تا زمان پیاده شدن از او محافظت خواهد کرد و اگر که نگوید، در آنجا شیطان همنشینش می گردد.

  • ثلاثٌ مِن المُرُوَّهِ فی السَّفرِ: بَذلُ الزّادِ وَ حُسنُ الخُلقِ وَ الم‍ِزاحُ فی غَیرِ المَعاصی [۲۱]

سه ویژگی در سفر نشانه جوانمردی است، دادن توشه خود به همسفران، خوش اخلاقی و شوخی و مزاحی که در آن گناه نباشد.

آداب مسافرت و سفر رفتن
آداب مسافرت و سفر رفتن
  • تلاوت آیه ۱۳۷ سوره آل عمران استاد عبدالباسط  تحقیق

قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ

پیش از شما، سنّت‌هایی وجود داشت؛ (و هر قوم، طبق اعمال و صفات خود، سرنوشتهایی داشتند؛ که شما نیز، همانند آن را دارید.) پس در روی زمین، گردش کنید و ببینید سرانجام تکذیب‌کنندگان (آیات خدا) چگونه بود؟!

دانلود

  • تلاوت آیه ۴۴ سوره فاطر استاد پرهیزکار – ترتیل

أَوَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَکَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّهً ۚ وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیُعْجِزَهُ مِنْ شَیْءٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَلَا فِی الْأَرْضِ ۚ إِنَّهُ کَانَ عَلِیمًا قَدِیرًا

آیا آنان در زمین نگشتند تا ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنها بودند چگونه بود؟! همانها که از اینان قویتر (و نیرومندتر) بودند؛ نه چیزی در آسمانها و نه چیزی در زمین از حوزه قدرت او بیرون نخواهد رفت؛ او دانا و تواناست!

دانلود

  • تلاوت آیه ۲۱ سوره غافر استاد معتز آقایی – تحدیر

أَوَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الَّذِینَ کَانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ کَانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّهً وَآثَارًا فِی الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا کَانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَاقٍ

آیا آنها روی زمین سیر نکردند تا ببینند عاقبت کسانی که پیش از آنان بودند چگونه بود؟! آنها در قدرت و ایجاد آثار مهمّ در زمین از اینها برتر بودند؛ ولی خداوند ایشان را به گناهانشان گرفت، و در برابر عذاب او مدافعی نداشتند!

دانلود

منابع:

[۱] کنز العمّال : ۱۷۴۷۱

[۲] کنز العمّال : ۱۷۴۶۹

[۳] مستدرک، ج ٨، ص ٢٠٩

[۴] کنز العمّال: ۱۷۵۵۰

[۵] مکارم الأخلاق: ۱/۵۳۶/۱۸۶۶

[۶] بحار الأنوار: ۷۶/۲۸۳/۲

[۷] وسائل، ج ٨، ص ٣١۴

[۸] الفقیه، ج ١، ص ١٠۶

[۹] وسائل، ج ٨، ص ٣٣٠

[۱۰] خصال، ج ٢، ص ١۶٨

[۱۱] آیه ۱۳ سوره زخرف، ترجمه الهی قمشه ای

[۱۲] مکارم‌الاخلاق، ص ٢۵١

[۱۳] وسائل، ج ٨، ص ٢۴٩

[۱۴] بحار، ج ۱۰۰، ص ۱۰۳

[۱۵] مستدرک، ج ۸، ص ۲۱۸

[۱۶] وسائل، ج ۸، ص ۳۲۹

[۱۷] المحجَّه‌البَیضاء، ج ۴، ص ۵۶ ـ ۵۵

[۱۸] وسائل، ج ٨، ص ٢٨٩

[۱۹] المحجَّه‌البَیضاء، ج ۴، ص ۵٩

[۲۰] مکارم‌الاخلاق، ص ٢۴٨

[۲۱] خصال، ج ١، ص ١۵٧

موسسه معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

96 − 92 =