حدیث با موضوع کار و کسب روزی حلال | احادیث موضوعی

کسب روزی حلال

کار، تلاش و کسب روزی حلال یکی از چیزهایی است که در دین مبین اسلام فراوان به آن سفارش و توصیه شده و جزو امور مهم تلقی شده است به طوری که بیکاری و تنبلی را زمینه ساز فقر فردی و همچنین اجتماعی و نابود کننده ی دو دنیای انسان دانسته و آن را نهی نموده است. در این مطلب به نقل برخی از احادیث وارد شده در کتب معتبر از بزرگان دین (پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام) در این باره خواهیم پرداخت.

کار کردن | کسب روزی حلال
کار کردن | کسب روزی حلال

احادیث نقل شده از رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع)

رسول خدا (ص)

  • طَلَبُ الْحَلَالِ فَرِیضَهٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَه [۱]

طلب نمودن روزی حلال (کار کردن و کسب درآمد درست و مشروع)، بر هر زن و مرد مسلمان واجب می باشد.

  • إنَّ أطیَبَ الکَسبِ کَسبُ التُّجّارِ الذینَ إذا حَدَّثُوا لم یَکذِبُوا، و إذا ائتُمِنُوا لم یَخُونُوا، و إذا وَعَدُوا لم یُخلِفُوا، و إذا اشتَرَوا لم یَذُمُّوا، و إذا باعُوا لم یُطرُوا، و إذا کانَ علَیهِم لم یَمطُلُوا، و إذا کانَ لَهُم لَم یُعَسِرُوا [۲].

همانا پاکیزه ترین کسب و درآمد، درآمد تاجرانی است که اگر که حرفی بزنند دروغ نگویند و هر زمان که امانتی به آن ها سپرده شد در آن خیانت نکنند و اگر که وعده ای دهند در آن خلف وعده نکنند و هنگامی که چیزی خریدند به نکوهش و بد گفتن از آن نپردازند و اگر که چیزی فروشند، تعریف و تبلیغ آن را نکنند و هر زمان که بدهکار گشتند، تعلل نکرده و هر گاه خود طلبکار بوده اند به دیگران برای دادن حقشان اصرار نکنند.

  • إِنَّ مِنَ الذُّنُوبِ ذُنُوباً لَا یُکَفِّرُهَا صَلَاهٌ وَ لَا صَدَقَهٌ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا یُکَفِّرُهَا قَالَ الْهُمُومُ فِی طَلَبِ الْمَعِیشَه [۳].

همانا گناهانی وجود دارد که نه به وسیله نماز و نه صدقه و زکات آمرزیده می شوند، گفته شد ای پیامبر خدا پس چه چیزی سبب آمرزش آن گناهان می شود؟ ایشان فرمودند: تلاش و همت در کسب و طلب معیشت.

  • أطیَبُ کَسبِ المُسلمِ سَهمُهُ فی سَبیلِ اللّهِ [۴].

پاکیزه ترین کسب و درآمد مسلمان، تیری است که در راه خدا می اندازد.

  • إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی هَذِهِ اَلْمَکَاسِبُ اَلْحَرَامُ وَ اَلشَّهْوَهُ اَلْخَفِیَّهِ وَ اَلرِّبَا [۵].

همانا بیشترین چیزی که از آن برای امتم پس از مرگم می ترسم، این درآمدهای حرام، شهوت پنهان و ربا می باشد.

امام علی (ع)

  • مَنْ رَقَى دَرَجَاتِ الْهِمَمِ عَظَّمَتْهُ الْأُمَم [۶].

هر کس از نردبان و پله های همت و تلاش بالا رود، امت ها او را بزرگ می دارند.

  • طُوبى لِمَن ذَلَّ فی نفسِهِ، و طابَ کَسبُهُ، و صَلُحَت سَریرَتُهُ، وَ حَسُنَت خَلیقَتُهُ، و أنفَقَ الفَضلَ مِن مالِهِ، و أمسَکَ الفَضلَ مِن لِسانِهِ [۷].

خوشا به حال کسی که خود را خوار دید و کسب و درآمدش پاکیزه شد و نیت و درونش اصلاح و پاک گردید و خلق و خوی او نیک شد و زیادی مال خود را انفاق کرد و از زیاده گویی زبانش را نگاه داشت.

  • مِنْ سَبَبِ الْحِرْمَانِ التَّوَانِی [۸].

یکی از اسباب و عوامل محرومیت، کاهلی و سستی در کار است.

  • مَنْ دَامَ کَسَلُهُ خَابَ أَمَلُه [۹].

هر کس که تنبلی اش تداوم داشته باشد (پیوسته سست و تنبل باشد)، در رسیدن به اَمل و آرزوی خود ناکام و ناامید ماند.

  • آفَهُ النُّجْحِ الْکَسَل [۱۰].

آفت موفقیت، تنبلی و کاهلی است.

  • کَفَى بِالْمَرْءِ غَفْلَهً أَنْ یَصْرِفَ هِمَّتَهُ فِیمَا لَا یَعْنِیه ‏[۱۱].

برای انسان از غفلت همین بس است که همت و تلاش خود را در اموری که به کارش نمی آید (مفید نباشند)، صرف کند.

  • الْمَرْءُ بِهِمَّتِهِ لَا بِقُنْیَتِه [۱۲].

ارزش آدمی به تلاش و همتش می باشد نه به ثروتش.

امام حسن مجتبی (ع)

  • و اعمل لدنیاک کأنّک تعیش أبدا و اعمل لآخرتک کأنّک تموت غدا [۱۳]

برای دنیای خود آن‌گونه تلاش کن که انگار همواره و تا همیشه در این جهان خواهی بود و برای آخرتت به گونه ای سعی نما که گویا فردا خواهی مُرد.

  • لَا مُرُوَّهَ لِمَنْ لَا هِمَّهَ لَه [۱۴].

مروت و مردانگی در کسی که همتی ندارد، نیست.

امام محمد باقر (ع)

  • لَا شَرَفَ کَبُعْدِ الْهِمَّه [۱۵].

هیچ شرافتی همانند بلند همتی نیست.

  • إِیاکَ وَ الْکَسَلَ وَ الضَّجَرَ فَإِنَّهُمَا یمْنَعَانِکَ مِنْ حَظِّکَ مِنَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَه [۱۶].

از تنبلی، کسالت و بی حوصلگی بر حذر باش، به این دلیل که این خصائل و ویژگی ها تو را از بهره و نصیبت در دنیا و آخرت باز می دارند.

بیکاری | تنبلی | کسلی
بیکاری | تنبلی | کسلی

امام جعفر صادق (ع)

  • مَنْ طَلَبَ التِّجَارَهَ اسْتَغْنَى عَنِ النَّاس [۱۷].

هر کس که در پی تجارت باشد، بی نیاز از مردم می شود.

  • الْکَادُّ عَلَى عِیَالِهِ کَالْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّه [۱۸].

شخصی که در پی روزی برای خانواده اش باشد و خود را به زحمت اندازد همانند مجاهدی است که در راه خدا جهاد نموده است.

  • لَا تَکْسَلْ عَنْ مَعِیشَتِکَ فَتَکُونَ کَلًّا عَلَى غَیْرِک [۱۹].

در امرار معاش و کسب درآمد کاهلی و تنبلی نکن زیرا سربار دیگران خواهی بود.

امام موسی کاظم (ع)

  • إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ النَّوَّامَ إِنَّ اللَّهَ لَیُبْغِضُ الْعَبْدَ الْفَارِغ [۲۰].

همانا خداوند متعال دشمن بنده ای است که بسیار بخوابد و بیکار است.

امام رضا (ع)

  • إِنَّ الَّذِی یَطْلُبُ مِنْ فَضْلٍ یَکُفُّ بِهِ عِیَالَهُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّه [۲۱].

هر کس که از فضل خداوند آن چیزی را می طلبد که با آن خانواده اش را تامین نماید (به دنبال کسب روزی باشد)، اَجر و پاداش او بالاتر و برتر از مجاهد در راه خدا است.

کسب روزی حلال
کسب روزی حلال

منابع:

[۱] جامع الاخبار (شعیری) ص ۱۳۹

[۲] کنز العمال: ۹۳۴۰ و ۹۳۴۱

[۳] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل ج ۱۳، ص ۱۳

[۴] کنز العمّال: ۱۰۵۱۶

[۵] کافی، ج ۵، ص ۱۲۴

[۶] تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۴۴۸ ، ح ۱۰۲۷۰

[۷] نهج البلاغه، حکمت ۱۲۳

[۸] تحف العقول ص ۸۰

[۹] تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۴۶۳ ، ح ۱۰۶۲۷

[۱۰] تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۴۶۳ ، ح ۱۰۶۱۷

[۱۱] تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۴۷۷ ، ح ۱۰۹۴۲

[۱۲] تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۴۴۷ ، ح ۱۰۲۶۴

[۱۳] بحارالانوار(ط – بیروت) ج ۴۴ ، ص ۱۳۹

[۱۴] کشف الغمه (ط-القدیمه) ج ۱ ، ص ۵۷۱

[۱۵] تحف العقول ص ۲۸۶

[۱۶] کافی (ط-الاسلامیه) ج ۵ ، ص ۸۵ ، ح ۲

[۱۷] کافی (ط-الاسلامیه) ج ۵ ، ص ۱۴۸ ، ح ۳

[۱۸] کافی (ط-الاسلامیه) ج ۵ ، ص ۸۸ ، ح ۱

[۱۹] کافی (ط – الاسلامیه) ج ۵ ، ص ۸۶ ، ح ۹

[۲۰] وسایل الشیعه ج ۱۷ ، ص ۵۸ ، ح ۲۱۹۷۲

[۲۱] تحف العقول ص ۴۴۵

سایت موسسه معراج النبی استان خوزستان

 

  • تلاوت ترتیل آیه ۱۶۸ سوره بقره – حذیفی علی عبدالرحمن

یَا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلَالًا طَیِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ

ای مردم! از آنچه در زمین است، حلال و پاکیزه بخورید! و از گامهای شیطان، پیروی نکنید! چه اینکه او، دشمن آشکار شماست!

دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

24 − = 14