حدیث با موضوع خمس | احادیث موضوعی

احادیث خمس

در این مطلب برخی از احادیث روایت شده از رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) را درباره موضوع خمس که یکی از فروع دینی است، برای استفاده و بهره مندی شما دوستان جمع آوری شده اند.

خمس در کلام رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع)

رسول خدا (ص)

  • إنَّهُ لَیسَ لی مِن هذا الفَیْءِ شَیْءٌ و لا هذا ـ و أشارَ إلى وَبْرَهٍ مِن سَنامِ بَعیرٍ ـ إلاّ الخُمْسَ، والخُمْسُ مَرْدودٌ علیکُم، فأدُّوا الخَیْطَ و المِخْیَطَ [۱].

نه از این غنیمت جنگ و نه از این کُرک کوهان شتر، به جز خمس آن برای من نیست که همان مقدار خمس نیز به شما برگردانده خواهد شد، پس نخ و سوزن غنیمت گرفته شده را هم بدهید.

خمس
خمس
  • إیّاکُم و الغُلولَ؛ الرّجُلُ یَنْکَحُ المَرأهَ، أو یَرکَبُ الدّابّهَ قَبلَ أنْ تُخَمَّسَ [۲]

از خیانت در غنیمت ها بپرهیزید، اگر که پیش از پرداخت خمس آن، مردی با زنی از اسیران جنگی ازدواج کند یا مَرکبی از آن غنایم را سوار شود، خیانت در غنیمت ها می باشد.

امام علی (ع)

  • اِنَّهُ کانَ یَسْتَحِبُّ الْوَصیَّهَ بِالْخُمْسِ. [۳]

آن حضرت سفارش و توصیه به خمس را دوست می داشت.

امام محمد باقر (ع)

  • ما کانَ للّه ِ فهُو لرسولِهِ، و ما کانَ لرسولِهِ فهُو لَنا [۴]

ابو حمزه ثمالی آیه خمس را بر امام (ع) خواند، ایشان فرمودند: هر آنچه که برای خداست، پس برای پیامبر (ص) او می باشد و هر آنچه که برای رسول خدا (ص) می باشد متعلق به ما است.

امام جعفر صادق (ع)

  • اَلصَّدَقَهُ عَلَیْنا حَرامٌ وَ الْخُمْسُ لَنا فَریضَهٌ [۵].

صدقه و زکات بر ما حرام و خمس برای ما واجب و فریضه می باشد.

  • لاَ یُعْذَرُ عَبْدٌ اِشْتَرَى مِنَ اَلْخُمُسِ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ: یَا رَبِّ اِشْتَرَیْتُهُ بِمَالِی حَتَّى یَأْذَنَ لَهُ أَهْلُ اَلْخُمُسِ [۶].

بنده ای که از خمس (بخش از مال که خمس می باشد) چیزی را خریده معذور نمی باشد و نمی تواند اینگونه بگوید که من از مال خود آن شی را خریده ام تا زمانی که اهل خمس به وی اجازه دهند.

  • أَبِی بَصِیرٍقَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ ع مَا أَیْسَرُ مَا یَدْخُلُ‌ بِهِ‌ الْعَبْدُ النَّارَ قَالَ مِنْ أَکْلٍ مِنْ مَالِ الْیَتِیمِ دِرْهَماً وَ نَحْنُ الْیَتِیمُ [۷]

از ابی بصیر نقل شده: به امام صادق (ع) عرض کردم کمترین چیزی که سبب وارد شدن بنده به آتش جهنم شود چیست، ایشان فرمودند: هر کس که از مال یتیم درهمی را بخورد (تصرف نا بحق در مال یتیم هر چند کم) و ما هم یتیم هستیم (اشاره دارد به اینکه اگر که شخصی خمس مالش را پرداخت نکند مستحق آتش جهنم است).

امام موسی کاظم (ع)

  • وَ الله، لَقَدْ یَسَّرَ الله عَلَی الْـمُؤْمِنِینَ أَرْزَاقَهُمْ بِخَمْسَهِ دَرَاهِمَ جَعَلُوا لِرَبِّهِمْ وَاحِداً وَ أَکَلُوا أَرْبَعَهً أَحِلَّاءَ. ثُمَّ قَالَ: «هَذَا مِنْ حَدِیثِنَا، صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ، لَا یَعْمَلُ بِهِ وَ لَا یَصْبِرُ عَلَیْهِ إِلَّا مُمْتَحَنٌ قَلْبُهُ لِلْإِیمَانِ [۸]

به خداوند سوگند، خدا بر مومنان آسان نموده که خمس رزق و روزیشان را برای خدا قرار دهند و مابقی آن را خود استفاده نمایند (یک درهم از پنج درهم را برای پروردگار و چهار درهم دیگر برای آنان باشد). در ادامه فرمودند: این از سخنان صعب و مستصعب ما می باشد و به آن عمل نمی کند و بر آن صبر ندارد جز شخصی که قلب او برای ایمان امتحان شده باشد.

  • عَنْ سُماعَهَ، قالَ: سَاَ لْتُ اَبَا الْحَسَنِ علیه السلام عَنِ الْخُمْسِ، فَقالَ: فى کُلِّ ما اَفادَ النّاسُ، مِنْ قَلیلٍ اَوْ کَثیرٍ [۹].

سماعه گفت که از امام کاظم (ع) درباره خمس سوال نمودم، ایشان در جواب فرمودند: در هر چیزی که برای مردم فایده داشته باشد و از آن بهره مند می گردند، چه کم باشد و چه زیاد، خمس وجود دارد.

احادیث خمس
احادیث خمس

امام رضا (ع)

  • اِنَّ اِخْراجَهُ مِفْتاحُ رِزْقِکُمْ وَ تَمْحیصُ ذُنُوبِکُمْ وَ ما تُمَهِّدُونَ لِاَنْفُسَکُمْ لِیَوْمِ فاقَتِکُمْ [۱۰]

پرداخت خمس مال کلید رزق و روزیتان، مایه ای برای از بین رفتن گناهان شما و چیزی است که برای روز نیاز خود (روز جزا یا همان قیامت) پس انداز و ذخیره می نمایید.

  • قَدْ قَدِمَ قَوْمٌ مِنْ خُراسانَ عَلى اَبِى الْحَسَنِ الرِّضاعلیه‏السلام فَسَأَلُوهُ اَنْ یَجْعَلَهُمْ فى حِلٍّ مِنَ الْخُمْسِ فَقالَ‏علیه‏السلام: … لا نَجْعَلُ لانَجْعَلُ لِاَحَدٍ مِنْکُمْ فى حِلٍّ [۱۱]

قومی از مردم خراسان به نزد امام رضا (ع) رفته و از ایشان خواستند تا به آنان اجازه دهد تا در خمس تصرف نمایند (خمس را بر آن ها حلال کند)، پس حضرت در جواب درخواست آنان فرمود: حلال نمی کنیم، برای هیچ یک از شما آن را حلال نمی کنیم.

  • کَتَبَ رَجُلٌ مِنْ تُجَّارِ فارْسْ مِنْ بَعْضِ مَوالى اَبِى الْحَسَنِ الرِّضاعلیه‏السلام یَسْأَلُهُ الْاِذْنَ فِى الْخُمْسِ فَکَتَبَ اِلَیْهِ: … اِنَّ الْخُمْسَ عَوْنُنا عَلى دینِنا وَ … فَلا تَزْوُوهُ عَنَّا وَ لا تُحَرِّمُوا اَنْفُسَکُمْ دُعاءَنا ما قَدَرْتُمْ عَلَیْهِ … [۱۲]

مردی از تاجران منطقه فارس که از دوستان امام رضا (ع) بوده است به وی نامه ای نوشته و از او درخواست کرد که اجازه تصرف در خمس را حضرت به او بدهد. امام رضا (ع) در جواب به این فرد نوشت: … خمس پشتوانه و کمک مالی بر دینمان است و … پس آن را از ما پس نگیرید و تا می توانید خود را از دعای ما محروم نسازید.

حضرت مهدی (عج)

  • لَعْنَهُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَهِ وَ النَّاسِ اَجْمَعینَ عَلى مَنِ اسْتَحَلَّ مِنْ اَمْوالِنا دِرْهَماً. [۱۳]

لعنت خدا، ملائکه و جمیع مردم بر کسی که درهمی از مال ما را حلال شمرد (در آن تصرف نماید).

  • فیما وَرَدَ عَلَى الشَیْخِ اَبى جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمانَ الْعَمْرى فى جَوابِ مَسائلَ اِلى صاحِبِ الدَّارِعلیه‏السلام: اَمَّا ما سَأَلْتَ عَنْهُ مِنْ اَمْرِ مَنْ یَسْتَحِلُّ ما فی یَدِهِ مِنْ اَمْوالِنا وَ یَتَصَرَّفُ فیهِ تَصَرُّفَهُ فی مالِهِ مِنْ غَیْرِ اَمْرِنْا فَمَنْ فَعَلَ ذلک فَهُوَ مَلْعُونٌ و نَحْنُ خُصَماؤُهُ.[۱۴]

امام زمان (عج) در پاسخ به پرسش های عثمان عَمری می فرمایند: اما آنچه که سوال کرده بودی در مورد شخصی که آن بخش از اموال ما را که در دست دارد حلال می داند و در آن تصرف می کند شبیه به تصرفی که در مال خود دارد بدون آن که از سوی ما مُجاز به این کار باشد، پس هر کس که این کار را انجام دهد، ملعون می باشد و ما دشمن او می باشیم.

منابع:

[۱] کنز العمال، ۱۰۹۶۸

[۲] کنز العمال، ۱۱۰۴۸

[۳] مستدرک الوسایل، ۷، ۲۸۱

[۴] بصائر الدرجات، ۵/۲۹

[۵] وسائل الشیعه، ۶، ۳۳۷

[۶] التفسیر (العیاشی)، ج ۲، ص ۶۳

[۷] وسائل الشیعه، ج‌ ۹، ص ۴۸۳

[۸] بصائر الدرجات ، ص ۲۹

[۹] کافی، ج ۱، ص ۵۴۵

[۱۰] وسائل الشیعه، ۶، ۳۷۵

[۱۱] وسائل الشیعه، ۶، ۳۷۶

[۱۲] تهذیب، ۴، ۱۳۹

[۱۳] اکمال الدین، ۲، ۱۹۸

[۱۴] اکمال الدین، ۲۸۷

سایت موسسه معراج النبی استان خوزستان

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 4 = 4