حدیث با موضوع رفتار با والدین | احادیث موضوعی

احترام به پدر و مادر

نیکی و احسان به پدر و مادر یکی از دستورات موکد و توصیه شده در قرآن کریم است که خداوند بزرگ و متعال پس از امر به یکتاپرستی و شرک نورزیدن به احسان به والدین فرمان داده است. پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام نیز درباره احترام به پدر و مادر، اهمیت آن و پرهیز از آزار و اذیت آن ها بسیار سخن گفته اند. در این مطلب به احادیث نقل شده از بزرگان دینی در این باره پرداخته می شود.

خانواده ، والدین ، فرزندان
خانواده ، والدین ، فرزندان

احادیثی از رسول اکرم (ص)

  • مَنْ بَرَّ بِوَالِدَیْهِ زَادَ اللَّهُ فِی عُمُرِه ‏[۱]

هرکس به پدر و مادر خویش نیکی کند خداوند متعال بر عمر او می افزاید.

  • اَحَبُّ الاعمالِ اِلَی اللهِ الصَّلاهُ لِوَقتِها ثُمَّ بِرُّ الوالِدَین ثُمَّ الجِهادُ فی سَبیلِ اللهِ [۲]

بهترین اعمال در پیشگاه خدا نماز به وقت، سپس نیکی به والدین و پس از آن جهاد در راه خدا می باشند.

  • یُقالُ لِلعاقِّ إعمَل مَا شَئتَ فانّی لا أغفِرُ لک [۳].

به فردی که از طرف پدر و مادر عاق شده باشد گفته می شود: هر چه را که دوست داری انجام بده من تو را نخواهم بخشید.

احترام به پدر و مادر
احترام به پدر و مادر

احادیثی از امام علی (ع) در ارتباط با والدین

  • ثَلاثٌ لایُستَحیى مِنهُنَّ: خِدمَهُ الرَّجُلِ ضَیفَهُ وَ قیامُهُ عَن مَجلِسِهِ لأَبیهِ وَ مُعَلِّمِهِ و َطَلَبُ الحَقِّ وَإن قَلّ [۴].

از سه کار نباید خجالت کشید و حیا کرد: خدمت مرد به مهمان، از جای برخاستن به احترام پدر و آموزگار خود و طلب حق حتی اگر که کم باشد.

  • برالوالدین اکبر فریضه [۵].

بزرگ ترین و مهم ترین تکلیف الهی نیکی به پدر و مادر می باشد.

  • حَقُّ الوالِدِ عَلَی الوَلدِ أَن یطیعَهُ فی کُلِّ شَیءٍ اِلاّ فی مَعصِیهِ اللهِ سُبحانَه [۶].

حق پدر بر فرزند این است که از او در هر چیزی اطاعت کند جزء در گناه و معصیت پروردگار.

  • ثَلاثَهٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لا تُؤَخَّرُ إلى الاخِرَهِ: عُقُوقُ الْوالِدَیْنِ، وَ الْبَغْیُ عَلَى النّاسِ، وَ کُفْرُ الاْحْسانِ [۷].

سه گروه از گناهان کیفرشان خیلی سریع به آدم می رسد و تا روز قیامت به تاخیر نمی افتد: عاق پدر و مادر، تجاوز و ستم به انسان ها، ناشکری و کفران نیکی و احسان.

احادیثی از دیگر ائمه اطهار (ع)

  • امام صادق (ع) می فرماید:

اِن اَحبَبتَ اَن یَزیدَ اللّه‏ُ فى عُمُرِکَ فَسُرَّ اَبَـوَیکَ [۸].

اگر که دوست داری خداوند بر عمر تو بیفزاید پدر و مادر خود را شادمان کن.

  • در حدیثی دیگر از امام جعفرصادق (ص) آمده است:

لاتَمْلَأْ عَیْنَیْکَ مِنَ النَّظَرِ اِلَیْهِما اِلاّ بِرَحْمَهٍ وَرِقَّهٍ، وَلا تَرْفَعْ صَوْتَکَ فَوْقَ اَصْواتِهِما، وَلا یَدَیْکَ فَوْقَ اَیْدِیهِما وَلا تَتَقَدَّمْ قُدّامَهُما [۹].

چشمانت را جز به نگاه پر از رحمت و مهربانی و عطوفت به والدین خود پر نکن و صدایت را بلندتر از صدایشان قرار نده (صدایت را بالا نبر) و دو دست خویش را بر روی دست هایشان نگذار و جلویشان قدم مزن.

  • امام هادی (ع) می فرمایند:

اَلعُقوقُ یُعقِبُ القِلَّهَ و یُؤَدِّی إلَى الذِّلَّهِ [۱۰]

عاق و نارضایتی پدر و مادر نداری و تنگدستی می آورد و آدمی را به سوی خواری می کشاند.

  • امام رضا (ع) می فرمایند:

اِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ اَمَرَ بِثَـلاثَهٍ مَقْرُونٌ بِها ثَـلاثَهٌ اُخْـرى: اَمَرَ بِالصَّلاهِ وَالزَّکاهِ، فَمَنْ صَلّى وَلَمْ یُزَکِّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ صَلاتُهُ وَاَمَرَ بِالشُّـکْرِلَهُ وَلِلْـوالِـدَیْنِ، فَمَـنْ لَمْ یَشْـکُرْ والِدَیْهِ لَمْ یَشْـکُرِ اللّهَ، وَاَمَرَ بِاِتّقـاءِ اللّهِ وَصِلَهِ الرَّحِـمِ، فَمَنْ لَمْ یَصِـلْ رَحِـمَهُ لَمْ یَـتَّقِ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ [۱۱].

خداوند عزوجل امر فرموده است که سه چیز همراه سه چیز دیگر انجام شود: به نماز و زکات فرمان داده است، پس هر که نماز گزارد و زکات و صدقه ای ندهد نمازش مورد قبول نخواهد بود. همچنین به سپاس و شکرگزاری از خود و پدر و مادر امر کرده است، پس هر که از والدین خود تشکر نکند شکرگزاری خدا را نیز انجام نداده است، علاوه بر این دو خداوند متعال به تقوا و صله رحم نیز دستور داده است پس هر کس صله رحم نکند تقوای الهی را نیز به جا نیاورده است.

  • امام موسی کاظم (ع) درباره حق پدر و مادر می فرمایند:

سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله: ما حَقُّ الْوالِدِ عَلى وَلَدِهِ؟ قالَ: لایُسَمّیهِ بِاسْمِهِ، وَلایَمْشى بَیْنَ یَدَیْهِ، وَلایَجْلِسُ قَبْلَهُ وَلایَسْتَسِبُّ لَهُ [۱۲].

مردی از پیامبر اکرم (ص) سوال کرد: حق پدر بر فرزند چه می باشد؟ او را به نام نخواند، در راه رفتن از او جلو نزند، پیش از پدر ننشیند و عملی را انجام ندهد که به سبب آن پدرش را لعن و فحش دهند.

احسان به والدین
احسان به والدین
  • امام محمد باقر (ع) می فرمایند:

ثَلاثٌ لَمْ یَجْعَلِ اللّهُ (عَزَّوَجَلَّ) لاِحَدٍ فِیهِنَّ رُخْصَهً اَداءُ الاْمانَهِ اِلَى الْبَرِّ وَالْفاجِرِ وَالْوَفاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَالْفاجِرِ وَبِرُّ الْوالِدَیْنِ بَرَّیْنِ کانا اَوْ فاجِرَیْنِ [۱۳].

خداوند متعال اجازه ترک سه چیز را به هیچ کس نداده است: ادای امانت به نیکوکار و فاجر، وفای به عهد نسبت به نیکوکار و بدکار، احسان و نیکی به پدر و مادر چه نیکوکار باشند چه بدکار و فاسق.

منابع:

[۱] مشکاه الانوار فی غرر الاخبار ص ۱۶۲

[۲] نهج الفصاحه ص ۱۶۷

[۳] بحار الانوار(ط-بیروت) ج ۷۱، ص ۸۰

[۴] شرح آقا جمال الدین خوانساری بر غررالحکم و دررالحکم  ج ۳، ص۳۳۸، ح ۴۶۶۶

[۵] میزان الحکمه، ج۱۰،ص ۷۰۹

[۶] نهج البلاغه، حکمت ۳۹۱

[۷] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۷۴

[۸] بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۱ ، ص ۸۱

[۹] عیاشی، تفسیر العیاشی، ج ۲، ص ۲۸۵

[۱۰] بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۱ ، ص ۸۴

[۱۱] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۷۷

[۱۲] بحار الانوار، ج ۷۴،ص ۴۵

[۱۳] بحار الانوار، ج ۷۴،ص ۵۶

 

منبع: سایت موسسه معراج النبی استان خوزستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 1 = 2